Ερανιστής

Κείμενα, άρθρα και ροές επιλεγμένων ειδήσεων

Tag Archives: Νεοελληνική Ιστορία

Ο Ιωάννης Καποδίστριας, ο φοίνικας και η νομισματική πολιτική του νεοελληνικού κράτους

See on Scoop.itΙστορία Αρχαία, Βυζαντινή και Νεότερη

Ο Ιωάννης Καποδίστριας, ο φοίνικας και η νομισματική πολιτική του νεοελληνικού κράτους…

See on eranistis.net

Advertisements

Αποκλειστικό: Τι αναφέρεται στη νέα μυστική έκθεση της τρόικα για την Ελλάδα! [μεταφρασμένα αποσπάσματα]

Ο Ηλίας Πετρόπουλος, η ρεμπετολογία και η άλλη όψη της λαογραφίας

Οι δικτατορίες και τα στρατιωτικά κινήματα στην Ελλάδα (1ο μέρος)

Ο Λευκός Πύργος της Θεσσαλονίκης και η ιστορία του « Ερανιστής

Περιηγήσεις του Καρόλου Πουκεβίλ: Βέροια, Νάουσα

Ιδιωτική και δημόσια σκηνή

Φασισμός 2: Το τέρας

Η σπουδαία Ευρώπη της κ. Μέρκελ

Ο βασιλιάς Όθων και οι Βαυαροί ΙΙ « Ερανιστής

Πώς είδαν οι Ιταλοί τον Ελληνοϊταλικό Πόλεμο

Η Δημοκρατία της Βαϊμάρης

Η επανάσταση των Ζηλωτών στη Θεσσαλονίκη (1342-1349 μ.Χ.)

Η επανάσταση των Ζηλωτών στη Θεσσαλονίκη (1342-1349 μ.Χ.)

Σε αμοιβαία επαφή δεν έρχονται ιδέες, παρά μόνο ανθρώπινες υπάρξεις, οι οποίες μέσα σε οργανωμένες κοινωνίες είναι αναγκασμένες να ενεργούν στο όνομα ιδεών.( Παναγιώτης Κονδύλης, Ισχύς και απόφαση )

Γράφει ο  Ερανιστής

Ολόκληρος ο 14ος αιώνας χαρακτηρίζεται ως αιώνας παρακμής για την άλλοτε ισχυρή Βυζαντινή Αυτοκρατορία. Η καθοδική πορεία που ξεκίνησε με  την άλωση της Κωσταντινούπολης από τους Χριστιανούς σταυροφόρους της τέταρτης Σταυροφορίας στα 1204 συνεχίζεται, χωρίς να υπάρχουν σοβαρές ενδείξεις ότι η γενιά των Παλαιολόγων θα κατορθώσει να ξαναστήσει το βυζαντινό κράτος στα πόδια του. Η πρωτεύουσα λεηλατήθηκε και τα κρατικά χρηματοκιβώτια που χρηματοδότησαν για αιώνες την πολιτική της αυτοκρατορίας άλλαξαν χέρια. Με οικονομικούς όρους, έχουμε μια τεράστια μετατόπιση κεφαλαίων προς τη δύση, με ανυπολόγιστες συνέπειες. Οι βυζαντινοί στρατηγοί και αυτοκράτορες που στο παρελθόν απειλούσαν να δωροδοκήσουν ένα λεφούσι λαών και να συντρίψουν τους αντιπάλους τους σαν πήλινο αγγείο μόλις που καταφέρνουν να υπερασπιστούν την ίδια την πρωτεύουσα του κράτους. Στη διάρκεια αυτού του κρίσιμου αιώνα το Βυζάντιο συμπιέζεται και σταδιακά συρρικνώνεται, καθώς απειλείται σχεδόν ταυτόχρονα από παντού: οι Τούρκοι -συχνά με πρόσκληση των Βυζαντινών- έχουν ήδη αποκτήσει ισχυρά ερείσματα στην ευρύτερη περιοχή της Μικρασίας, οι Σέρβοι εμφανίζονται απειλητικοί από την πλευρά της σημερινής Ευρώπης, ενώ οι Γενουάτες και οι Ενετοί ενισχύονται σημαντικά στο νησιωτικό χώρο.

Ο Ιωάννης ΣΤ’ Καντακουζηνός ήταν βυζαντινός αυτοκράτορας και ιστορικός ο οποίος κάθισε στο θρόνο από το 1341 μέχρι την εκούσια παραίτησή του το 1354. Τυπικά όμως, στέφθηκε αυτοκράτορας μόλις το 1347, ως συναυτοκράτορας του Ιωάννη Ε’, διότι κατά το διάστημα που μεσολάβησε από το θάνατο του Ανδρόνικου Γ’ μέχρι το 1347, δεν υπήρχε επίσημος εστεμμένος αυτοκράτορας, αφού ο τελευταίος αυτοκράτορας δεν είχε ορίσει διάδοχο.

Τον ίδιο αιώνα η βυζαντινή Θεσσαλονίκη σφραγίζεται από τη θεολογική σκέψη ενός από τους μεγαλύτερους θεολόγους της Ορθοδόξου Εκκλησίας, του αγ. Γρηγορίου Παλαμά, κατά τη σύγκρουσή του με τον επίσης μορφωμένο Βαρλαάμ τον Καλαβρό, η οποία συνιστά, ως γνωστόν, την α΄  φάση της ησυχαστικής έριδας.

Τον Ιούνιο του 1341 πεθαίνει ο αυτοκράτορας Ανδρόνικος Γ΄ Παλαιολόγος χωρίς να υπάρχει ενήλικος διάδοχος του θρόνου -ο  γιός του είναι μόλις έντεκα ετών. Ατύπως την αντιβασιλεία αναλαμβάνει ο ικανός και δραστήριος στρατηγός Ιωάννης Καντακουζηνός και την ίδια θέση εποφθαλμιούν ο Πατριάρχης Ιωάννης Καλέκας και ο γόνος άσημης οικογένειας αλλά ισχυρός άνδρας του καθεστώτος Αλέξιος Απόκαυκος. Οι δυο τελευταίοι παίρνουν με το μέρος τους τη βασιλομήτορα Άννα  και επιχειρούν να αποδύναμώσουν τον προστάτη της αριστοκρατίας Ι. Καντακουζηνό, ο οποίος βρίσκεται στην Αδριατική και αντιδρά αποφασιστικά ανακηρύσσοντας τον εαυτό του αυτοκράτορα στις 26 Οκτωβρίου 1341.

Χάρτης της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας, 565 μ.Χ. Map of the Byzantine Empire, 565 [4]

Χάρτης της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας, 565 μ.Χ. Map of the Byzantine Empire, 565 [4]

 Η δυναστική έριδα γύρω από το θρόνο γρήγορα εξελίσσεται σε εκτεταμένη εμφύλια κοινωνική σύγκρουση και επηρεάζει όλα σχεδόν τα αστικά κέντρα. Οι αριστοκράτες στην Κωσταντινούπολη, τη Θεσσαλονίκη και άλλες πόλεις της αυτοκρατορίας συντάσσονται με την πλευρά του Καντακουζηνού, ενώ ο “δήμος”, οι αγρότες και τα πλήθη των φτωχών προλετάριων  επιστρατεύονται από τους αντιπάλους του Καντακουζηνού υποστηρίζουν τη “νόμιμη¨αυτοκρατορική διοίκηση. Η ρήξη ανάμεσα στην αντιβασιλεία της Κωνσταντινουπόλεως και τον αρχηγό της αριστοκρατίας και των δυνατών φέρνει στο προσκήνιο εκρηκτικές κοινωνικές αντιθέσεις και ανισότητες, που αναστάτωναν συχνά την αυτοκρατορία, ιδίως στις περιόδους που αντιμετώπιζε εσωτερικά και εξωτερικά προβλήματα. Η θέση των μικρών αγροτών στο Βυζάντιο γίνονταν ακόμη χειρότερη σε περιόδους πολέμων, δυσμενών κλιματολογικών συνθηκών και εξαιτίας της πίεσης των μεγαλογαιοκτημόνων και της βαριάς κρατικής φορολογίας. Οι χωρικοί μικροκαλλιεργητές που έχαναν τα κτήματά περνούσαν στην τάξη των δουλοπάροικων και  δεν υπηρετούσαν στο βυζαντινό στρατό. Η «ευανδρούσα» και «πολυάνθρωπη» Θεσσαλονίκη την εποχή αυτή είχε περίπου 200.000 κατοίκους, χωρίς να υπολογίσουμε τους πληθυσμούς στην ευρύτερη περιοχή.

Η συνέχεια εδώ: Η επανάσταση των Ζηλωτών στη Θεσσαλονίκη (1342-1349 μ.Χ.)

Ο πραγματικός Σουλεϊμάν ο μεγαλοπρεπής

Οι μελανοχίτωνες της Ευρώπης

Ο νόμος των κλεφτών

Το απόρρητο σενάριο «Grexit»

Το απόρρητο σενάριο «Grexit»

Γράφει ο Ερανιστής

Σύμφωνα με τρέχουσες εκτιμήσεις,  η  βίαιη έξοδος της Ελλάδας από την ευρωζώνη θα δημιουργούσε περισσότερα προβλήματα από όσα θα έλυνε. με καθαρά οικονομικούς όρους, ο κίνδυνος χρηματιστηριακής αποσταθεροποίησης συνολικά των χωρών του Νότου υποτίθεται θα λειτουργούσε αποθαρρυντικά για όσους απεργάζονταν σενάρια εξόδου από την ζώνη του ευρώ.

Κατ’ άλλους, η έξωση μιας χώρας από την Ευρωζώνη ή την Ευρωπαική ένωση είναι νομικά προβληματική αν όχι αδύνατη. Εκτός αυτού, οι διαδικασίες θα ήταν μάλλον χρονοβόρες- έως έξι μήνες- αν υπολογίσουμε την ταχύτητα με την οποία τρέχουν τα γεγονότα

Κατ’ άλλους, η έξωση μιας χώρας από την Ευρωζώνη ή την Ευρωπαική ένωση είναι νομικά προβληματική αν όχι αδύνατη. Εκτός αυτού, οι διαδικασίες θα ήταν μάλλον χρονοβόρες- έως έξι μήνες- αν υπολογίσουμε την ταχύτητα με την οποία τρέχουν τα γεγονότα

Θεσμικά πάντως, η αποπομπή μιας χώρας-μέλους δεν συνέβη ποτέ και δεν προβλέπεται από τους κανονισμούς λειτουργίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Κατ’ άλλους, η έξωση μιας χώρας από την Ευρωζώνη ή την Ευρωπαική ένωση είναι νομικά προβληματική αν όχι αδύνατη. Εκτός αυτού, οι διαδικασίες θα ήταν μάλλον χρονοβόρες- έως έξι μήνες– αν υπολογίσουμε την ταχύτητα με την οποία τρέχουν τα γεγονότα.

Οι συνδαιτυμόνες του κ. Πάγκαλου

Οι συνδαιτυμόνες του κ. Πάγκαλου

Η απάντηση εις την κατακραυγή που υπάρχει εναντίον του πολιτικού προσωπικού της χώρας «πώς τα φάγατε τα λεφτά», που μας ρωτάει ο κόσμος είναι αυτή: Σας διορίσαμε. Τα φάγαμε όλοι μαζί. Μέσα στα πλαίσια μιας σχέσης πολιτικής πελατείας, διαφθοράς, εξαγοράς και εξευτελισμού της έννοιας της ίδιας της πολιτικής.

Θεόδωρος Πάγκαλος, Βουλή, 21.09.2010

Γράφει ο Ερανιστής

Συνδαιτυμόνας λέγεται αυτός που τρώει στο ίδιο τραπέζι με άλλους, ο ομοτράπεζος. Σύφωνα με τη γνωστή ρήση του κ. Πάγκαλου οι Έλληνες πολίτες (όλοι) υπήρξαμε λίγο-πολύ ομοτράπεζοι με την πληθωρική αφεντιά του, φάγαμε μαζί δηλαδή τα λεφτά της πατρίδας με πλείστους τρόπους και μεθόδους.

Αν και μέχρι το 2007 το χρέος ως ποσοστό του ΑΕΠ μειώνεται- το εθνικό εισόδημα αυξανόταν κατά 12-15 δισ. τον χρόνο σε σχέση με τους τόκους που έφταναν τα 10 δισ. κατά μέσον όρο-, το διάστημα από το 2008 μέχρι και την αποχώρηση της κυβέρνησης Καραμανλή χαρακτηρίζεται ως «η διετία της κατάρρευσης»: η Ελλάδα προσθέτει στο χρέος της 57 δισ. ευρώ, τρεις φορές πάνω από το συνηθισμένο των προηγούμενων χρόνων.

Στο τελευταίο του βιβλίοο πρώην κυβερνητικός αξιωματούχος επανέρχεται στο θέμα της συνενοχής και της διαφθοράς στην Ελλάδα. Σύμφωνα με τον ίδιο, το πόνημα του ”ορίζει την έννοια της συνευθύνης και της συνενοχής των πολιτών στο πάρτυ που έγινε. Επίσης, περιγράφει το πόσα, πότε, πώς και ποιοι «τα φάγανε», πώς κατανέμεται η ευθύνη από πάνω προς τα κάτω και περιλαμβάνει συγκεκριμένες ιστορίες”. Ως πάρτυ εννοείται σαφώς η διακυβέρνηση των χρόνων από τη Μεταπολίτευση και δώθε, τουλάχιστον.

H συνέχεια εδώ: Οι συνδαιτυμόνες του κ. Πάγκαλου

Ο Μακρυγιάννης γράφει για τον Ιωάννη Καποδίστρια (ΙΙ)

Ο Μακρυγιάννης γράφει για τον Ιωάννη Καποδίστρια (ΙΙ)

Ο Μακρυγιάννης γράφει για τον Ιωάννη Καποδίστρια (ΙΙ)

[συνέχεια από το πρώτο μέρος: Ο Μακρυγιάννης γράφει για τον Ιωάννη Καποδίστρια (Ι)]

Κι᾿ αὐτὸ τὸ σκολεῖον θὰ φάγη τὴν λευτερία μας· κι᾿ αὐτείνη τὴν λευτερίαν, Κυβερνήτη μου, δὲν τὴν ηὕραμεν εἰς τὸ σοκάκι καὶ δὲν θὰ μποῦμεν εὔκολα πίσου εἰς τοῦ αὐγοῦ τὸ τζόφλιο· ὅτι δὲν εἴμαστε πουλάκι νὰ χωρέσουμεν πίσου, ἐγίναμε πουλὶ καὶ δὲν χωροῦμεν

Γράφει ο Ερανιστής

Ο Ιωάννης Καποδίστριας, όπως έχουμε ξαναγράψει, έγινε δεκτός με ενθουσιασμό και μεγάλες ελπίδες από το μικρό λαό -έβγαιναν οἱ ἄνθρωποι καὶ τὸν προϋπαντοῦσαν μίαν ὥραν δυὸ μακρυὰ καὶ τὸ ῾στρωναν δάφνες. Πολλοί ήταν αυτοί, μπεζερισμένοι από την ακαταστασία,  που πίστευαν ότι το συμφέρον της πατρίδας και του αγωνιζόμενου έθνους απαιτούσε μια ισχυρή συγκεντρωτική εξουσία –μια στροφή επί το μοναρχικότερον– προκειμένου να αντιμετωπιστούν τα κατεπείγοντα προβλήματα που αντιμετώπιζε η Επανάσταση. Οι αιματηρές εμφύλιες διαμάχες είχαν διαλύσει σχεδόν τα πάντα και η κοινή γνώμη δέχθηκε αρχικά με ανακούφιση το μελλοντικό κυβερνήτη (τον αποκαλούσαν Αγιάννη και μπάρμπα Γιάννη), προσδοκώντας ότι θα μπει τουλάχιστον φραγμός στην ασυδοσία των προκρίτων, των καπεταναίων και των ληστών.

Σύμφωνα με τον Παπαρρηγόπουλο, ο Κολοκοτρώνης και ο Καραισκάκης ήταν οι πρώτοι συλλαβόντες και ενεργήσαντες το σχέδιον της υποψηφιότητος του κόμη.[1]

Παναγιώτης Ζωγράφος,  "Μάχη της Λαγκάδος, Κομπότι και Πέτα"

Παναγιώτης Ζωγράφος,
“Μάχη της Λαγκάδος, Κομπότι και Πέτα”

Τον πρώτο καιρό της διακυβέρνησης -αφού ο Καποδίστριας συγκέντρωσε δικτατορικές εξουσίες- παρατηρήθηκε πράγματι σημαντική βελτίωση της αγροτικής παραγωγής και σχετική τάξη και ησυχία. Ο Θέρσιος αποδίδει τα προηγούμενα μάλλον στη συνείδηση αυτού του λαού όστις μετά μακράν περίοδον πολέμων και καταστροφών, κεκμηκώς από των έργων των όπλων, εδίψα ησυχίαν και ασφάλειαν, ίνα επιδοθή ακωλύτως εις τα έργα ειρήνης και ευημερίαςπαρά στην πολιτική του κυβερνήτη.[2]

Η συνέχεια εδώ: Ο Μακρυγιάννης γράφει για τον Ιωάννη Καποδίστρια (ΙΙ)

Οι ληστές των ορέων

Οι ληστές των ορέων

Ο λύκος αν στεναχωρεθεί,

κατεβαίνει στο χωριό,

ο σκλάβος ανεβαίνει στο βουνό.

Λαϊκή παροιμία.

Γράφει ο Ερανιστής

 Σε ένα οθωμανικό αυτοκρατορικό φιρμάνι προς τον αρχηγό των σωματοφυλάκων του παλατιού, με ημερομηνία 15 Οκτωβρίου 1704, διαβάζουμε:

«Νυν, μόλις λάβης την παρούσαν ιεράν διαταγήν Μου, να εκκινήσης και ενεργών μετά συνέσεως να συλλάβης τους εις τα μέρη ταύτα εμφανισθέντας ληστάς, κακοποιούς και άρπαγας και να τιμωρήσης αυτούς παραδειγματικώς κατά τον ιερόν νόμον και να εξασφαλισης την ζωήν και την περιουσίαν των φιλήσυχων κατοίκων. Ώστε, εάν εις τας περιφερείας της δικαιοδοσίας σου οι λησταί προξενήσουν τινά, ή δολοφονήσουν ανθρώπους, θέλεις υποχρεωθή εις αποζημίωσιν και, εάν εξ αμελείας σου δεν συλληφθή ο δολοφόνος αντ’ αυτού θέλεις θανατωθή συ, ώστε αναλόγως έσο προσεκτικος ημέραν και νύκτα και εξόντωσον τούς ληστάς και κακοποιούς των μερών της δικαιοδοσίας σου, ίνα αποκατασταθή η ασφάλεια των κατοίκων και των οδών, φρόντιζoν δε να ανταποκριθής εις τας προσδοκίας Μου απέχων πάσης πράξεως προσβολής και εκβιασμού κατά των φιλήσυχων κατοίκων επί τη ευκαιρία ταύτη.»

Uroš Predić (1857-1953) - Flight of the Herzegovian Refugees - 1889, oil on canvas, National Museum Belgrade

Uroš Predić (1857-1953) – Flight of the Herzegovian Refugees – 1889, oil on canvas, National Museum Belgrade

Οι ληστρικές επιθέσεις τόσο κατά μήκος των βασικών οδικών αξόνων επικοινωνίας όσο και σε ευρύτερες περιοχές του ελλαδικού και οθωμανικού χώρου, η δυσκολία της διάβασης ορισμένων υποχρεωτικών περασμάτων, η επίπτωση των αντίξοων καιρικών συνθηκών κατά την πεζοπορία, οι επιδημίες που από καιρό σε καιρό εμφανίζονταν στην ευρωπαϊκή Τουρκία, οι τοπικοί πόλεμοι, οι ένοπλες ομάδες γενιτσάρων που αποστατούσαν,  ακόμη και το πλήθος των αδέσποτων σκυλιών που περιφέρονταν στην ύπαιθρο και τις πόλεις συνέτειναν στη συνεχή ανασφάλεια του ταξιδιού με τρόπο καθοριστικό.

Η συνέχεια εδώ: Οι ληστές των ορέων.

Αρέσει σε %d bloggers: