Ερανιστής

Κείμενα, άρθρα και ροές επιλεγμένων ειδήσεων

Ο Γεώργιος Φίνλεϊ και το πέπλο της Ιστορίας


Ο Γεώργιος Φίνλεϊ και το πέπλο της Ιστορίας

Γράφει ο Ερανιστής

Φωτό: Ο Αλέξανδρος Υψηλάντης. Σύμφωνα με τον Σκώτο ιστορικό Φίνλεϊ " Ο Υψηλάντης επίστευεν ότι εισήρχετο εις ανθόστρωτον και λαμπρόν στάδιον, ότι η Μολδοβλαχία θα υπετάσσετο εις την κυβέρνησίν του εις το πρώτον του κέλευσμα, ότι η διοικητική μηχανή θα ελειτούργει ομαλώς, κρατούντος αυτού εις χείρας του τον προς τον Σουλτάνο φόρον, ότι το Ευρωπαϊκόν συνέδριον θα τον απήλλαττε πάσης δυσχερείας και ότι η προστασία του Τσάρου Αλεξάνδρου θα του εξησφάλιζεν την ηγεμονίαν του Δουνάβεως ή θρόνον εν Ελλάδι." Ιστορία της Ελληνικής Επαναστάσεως Μετάφραση: Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης.

Ο Σκωτσέζος νομικός και ιστορικός Γεώργιος Φίνλεϊ  γεννήθηκε στην Αγγλία το 1799 και σε ηλίκία 24 ετών ήρθε στην Ελλάδα όπου έζησε μέχρι το τέλος της ζωής του, στα 1875. O πατέρας του υπηρέτησε ως  αξιωματικός και επιθεωρητής στον Αγγλικό  στρατό. Ο ίδιος σπούδασε νομικά στο Πανεπιστήμιο της Γλασκώβης  και του Εδιμβούργου.

Ο Φίνλει έλαβε μέρος στον Αγώνα της Ανεξαρτησίας ως φιλλέληνας και  εθελοντής ναύτης στην υπηρεσία του Άστιγξ. Ο τελευταίος ήταν  αξιωματικός του πολεμικού ναυτικού, συμμετείχε στις πολεμικές επιχειρήσεις των επαναστατών με τη φρεγάτα Καρτερία και είχε αναλάβει υπέυθυνος για το Πυροβολικό των επαναστατών. Να πούμε εδώ ότι οι μαρτυρίες όλων σχεδόν των ιστορικών της Επανάστασης, από τον Τρικούπη μέχρι τον στρατηγό Γόρδωνα και τον ίδιο τον Φίνλεϊ, αναφέρουν τον Άστιγξ ως  άνδρα εξαιρετικού ήθους, γενναίο και με γνήσια φιλλεληνικά αισθήματα.

Σύμφωνα με τον Σπυρίδωνα Τρικούπη, ο Άστιγξ  “…απέθανεν την 20η Μαίου, καταλιπών μνήμην ανεπίληστον αφιλοκερδούς φιλελληνισμού, ενδόξων υπέρ ελευθερίας αγώνων και ακεραίου χαρακτήρος..”

Ο στρατηγός Γόρδων, που έγραψε την βιογραφία του, αναφέρει: «Αν υπήρχε κάποιος πραγματικά ανιδιοτελής και χρήσι­μος Φιλέλληνας, αυτός ήταν ο Άστιγξ. Δεν έλαβε ποτέ του αμοιβή. Ξόδεψε το μεγαλύτερο μέρος της περιουσίας του για να κρατήσει μάχιμη και δυνατή την “Καρ­τερία”, το μοναδικό πλοίο του Ελληνικού Ναυτικού πού τηρούσε τούς κανόνες της ναυτικής πειθαρχίας»(2).

Γνωρίζουμε, λοιπόν,  ότι ο Άστιγξ έλαβε μέρος ως στρατιώτης και σε επιχειρήσεις στη στεριά, όπως στην εκστρατεία  κατά του Δράμαλη και αλλού, στις οποίες πιθανότατα πήρε μέρος και ο ίδιος ο Φίνλευ. Ατυχώς,  τα βιογραφικά του Σκωτσέζου, τα οποία υπάρχουν στον πρώτο  τόμο της ευρύτερης ιστορικής του σύνθεσης για τους Έλληνες από τη Ρωμαϊκή περίοδο και εξής (7 τόμοι), παραμένουν αμετάφραστα, όπως και το υπόλοιπο έργο του για την “Ελληνικη φυλή”, όπως γράφει. Σε κάθε περίπτωση, είναι διαπιστωμένο και προφανές ότι ο Φ. και αυτόπτης μάρτυρας σημαντικών και κομβικών γεγονότων υπήρξε, και επιστημονικά καταρτισμένος ήταν και λογοτεχνικό τάλαντο είχε. Η συγγραφή του, όπως θα έχουμε την ευκαιρία να δείξουμε και σε επόμενα σημειώματα, είναι εξαιρετικά πλούσια και ενδιαφέρουσα, είχαμε μάλιστα την τύχη να μεταφραστεί από τον Αλέξανδρο Παπαδιαμάντη, μιλάμε για 5 τόμους των 500 σελίδων περίπου έκαστος. Ας δούμε ένα απόσπασμα ‘παπαδιαμαντικό’ πριν προχωρήσουμε:

“Την 20ήν Ιουλίου 1824, ο Ιμπραήμ εισέπλευσεν εις τον κόλπον της Μάκρης …προς εορτασμόν του Μπαϊραμιού… Το απόγευμα όλοι οι στρατιώται συνήχθησαν εις τον αιγιαλόν. Οταν ο ήλιος έδυσε, λαμπροί φανοί υψώθησαν εις τους άκρους ιστούς όλων των πλοίων, και όλα τα κανόνια εβρόντησαν εις χαιρετισμόν. Τα στρατεύματα τα επί της ακτής εμιμήθησαν το παράδειγμα, πυροβολούντα κατ’ ουλαμούς, λόχους και τάγματα, όσον το δυνατόν ραγδαίως μέχρις ου το πυρ των απέβη συνεχής τουφεκοβολισμός καθ’ όλην την γραμμήν, παραταθείς εις ακατάπαυστον ροίβδον επί τέταρτον της ώρας. Το θέαμα ήτο έκφυλον και αλλόκοτον, εν ερήμω κόλπω, ου υπέρκεινται οι έγγλυφοι τύμβοι της αρχαίας Τελμησσού. Ο Ιμπραήμ εφαίνετο ζηλώσας την παραφροσύνην του Καλιγούλα. Αίφνης όταν ο σμάραγος των πυροβολισμών ωγκώθη εις ήχον όμοιον του της βροντής, πας θόρυβος εσίγησε, και καθώς έφευγεν ο καπνός, το λεπτόν αργυρούν δρέπανον της νέας σελήνης έγεινεν ορατόν. Παρατεταμένη βοή μετά θλιβεράς αρμονίας υψώθη εκ του στρατού και του στόλου. Εν λεπτόν ύστερον, εκατόν πυρσοί ως διά μαγείας ανήφθησαν. Η γραμμή διελύθη, και ο εσμός των οπλιτών σπευδόντων να λάβωσι το πιλάφι των, ανεμίμνησκε τον θεατήν ότι η φαντασμαγορία εις την οποίαν είχε παραστή ήτο παροδικόν μόνον διάλειμμα αιματηρού δράματος.”

Η γλωσσική ή λογοτεχνική, ας πούμε,  διάσταση στάθηκε και το βασικό κίνητρο της έκδοσης του έργου από τη Βουλή των Ελλήνων, όπως αναφέρεται εισαγωγικά από τον επιμελητή της ιδιαίτερα προσεγμένης έκδοσης  Άγγελο Γ. Μαντά.  Ο κ. Σιούφας, πρόεδρος τότε (1998)  της Βουλής αρκείται  σε μια σύντομη εισαγωγή και κλείνει με την κλασική ρήση του Σολωμού ότι “το έθνος πρέπει να μάθει να θεωρεί εθνικό ότι είναι αληθές”, χωρίς να προσθέσει ούτε μια αράδα ουσιαστικής κριτικής, άλλωστε δεν είναι και ιστορικός.

H συνέχεια στη νέα μας διεύθυνση: εδώ

Advertisements

2 responses to “Ο Γεώργιος Φίνλεϊ και το πέπλο της Ιστορίας

  1. Anna Μαΐου 8, 2012 στο 14:16

    Πολυ ενδιαφέρον. Το άρθρο αυτό θέλει σίγουρα μεταφραση για να καταλάβουν μερικοί καποια πράγματα…

    • Δημήτρης Μαΐου 25, 2012 στο 17:34

      Καλησπέρα, Άννα. Ναι έχει πολύ ενδιαφέρον. Οι πρώτοι τόμοι μάλιστα δεν μεταφράστηκαν καθόλου, ξεκινούν από τη ρωμαϊκή εποχή. θα επανέλθω στο θέμα, να είστε καλά!

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: