Ερανιστής

Κείμενα, άρθρα και ροές επιλεγμένων ειδήσεων

Τ. Φρίντμαν: αν δείτε σε 6 μήνες τους Έλληνες να μεταναστεύουν, μπορείτε να «πουλήσετε» ό,τι ελληνικό σας έχει μείνει στα χέρια.!


Τ. Φρίντμαν: αν δείτε σε 6 μήνες τους Έλληνες να μεταναστεύουν, μπορείτε να «πουλήσετε» ό,τι ελληνικό σας έχει μείνει!

Γράφει ο Χατζηπετρής

Ο Έλληνας πρωθυπουργός Γιώργος Παπανδρέου, αποπνέει μια ηρεμία που παραπέμπει στο
«ζεν Ομπάμα».» Τόμας Φρίντμαν

Ενώ ας πούμε εκθειάζει το παγκοσμιοποιημένο μοντέλο του, την τεχνολογία και την παραγωγικότητα, ούτε καν διανοείται ποιας έκτασης οικολογική καταστροφή θα συμβεί αν όλο  και περισσότεροι Κινέζοι και Ινδοί αποκτήσουν από ένα αυτοκίνητο LEXUS και οικιακό εξοπλισμό σύμφωνα με τα καταναλωτικά   πρότυπα της Δύσης, για να μείνουμε πάλι σε αυτά.

Ενώ ας πούμε εκθειάζει το παγκοσμιοποιημένο μοντέλο του, την τεχνολογία και την παραγωγικότητα, ούτε καν διανοείται ποιας έκτασης οικολογική καταστροφή θα συμβεί αν όλο και περισσότεροι Κινέζοι και Ινδοί αποκτήσουν από ένα αυτοκίνητο LEXUS και οικιακό εξοπλισμό σύμφωνα με τα καταναλωτικά πρότυπα της Δύσης, για να μείνουμε πάλι σε αυτά.

«Παρόλα αυτά αντλώ κάποια ανακούφι­ση από το γεγονός ότι το πιο δημοφιλές φαγητό σήμερα στον κόσμο δεν είναι το χάμπουργκερ, αλλά η πίτσα. Και τι είναι η πίτσα; Ένα κομμάτι ζύμης που πάνω του κάθε κοινωνία και κοινότητα προ­σθέτει τα δικά της συστατικά και τη δική της κουλτούρα. Στην Ινδία μπορείς να φας ταντούρι πίτσα, στην Ιαπωνία σούσι πίτσα και στο Μεξικό σάλσα πίτσα.»

Παρακινημένος από ανάλογης βαρύτητας «αναλύσεις»  ξεκίνησα να γράψω λίγα λόγια για το βιβλίο του Φρίντμαν «Το lexus και η ελιά» και κατέληξα στη μακρά σινδόνη που ακολουθεί. Θα αφήσω αλώβητο το κείμενο, έτσι κι αλλιώς ο χώρος είναι άπλετος και βρίσκω ότι δεν έχει νόημα να το σπάσω σε μικρότερα.

Στις  αραιογραμμένες σελίδες του πονήματος του, λοιπόν,  ο δημοσιογράφος και επί σειρά ετών ανταποκριτής των Τάιμς της Νέας Υόρκης Τ. Φρίντμαν, αφού καταναλώνει μισό κοπάδι ψάρια σε σούσι και ενάμιση μπαχτσέ εξωτικές σαλάτες, επιχειρεί να κάνει μια υποτίθεται σοβαρή και πρωτοποριακή ανάλυση του παγκόσμιου «συστήματος». Θεωρεί περίπου ότι το «σύστημα» της παγκοσμιοποίησης αντικατέστησε το «σύστημα» του ψυχρού πολέμου, γράφει ωστόσο, τόσο γενικά και αόριστα ώστε σχεδόν τα πάντα συνδυάζονται με τα πάντα.

Η ολοκλήρωση όλων με όλα τα άλλα

Στη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου, λέει ο Φρίντμαν,  το ερώτημα ήταν «Πόσο μεγάλος είναι ο πύραυλός σου;» Στην εποχή της Παγκοσμιοποίησης το ερώτημα είναι «Πόσο γρήγορο είναι το μόντεμ σου;»»

Φράσεις σαν την προηγούμενη είναι απλές κοινοτοπίες που δεν αποδεικνύουν, ούτε καν περιγράφουν τίποτε, και ισοδυναμούν περίπου με την έκφραση: όποιος κατέχει σύγχρονη τεχνολογία πλεονεκτεί, ενδεχομένως, σε σχέση με αυτόν που κατέχει συμβατική. Στη ρηχή σκέψη όμως του Φρίντμαν δεν θα βρείτε καμιά άξια λόγου γεωπολιτική ανάλυση αυτής της θέσης, ούτε βεβαίως του ψυχρού πολέμου, ούτε καν μια στοιχειώδη εισαγωγή στις έννοιες που χρησιμοποιεί, ώστε να ξέρουμε κάθε φορά τι εννοεί. Με μια μάλλον συνήθη αμερικανιά ξεμπερδεύει με τους ιδεολογικούς του αντιπάλους κατασκευάζοντας καρικατούρες των απόψεων τους.

Aς δούμε ένα απόσπασμα χαρακτηριστικό, όπου όλα τα σφάζει όλα τα μαχαιρώνει, είτε τα γνωρίζει είτε όχι, χάριν της φαστφουντοειδούς «συντομίας»:

Τι είναι παγκοσμιοποίηση; Η σύντομη απάντηση είναι η ολοκλήρωση όλων με όλα τα άλλα. Ένας πληρέστερος ορισμός είναι η ολοκλήρωση των αγορών, του χρηματοπιστωτικού συστήματος και της τεχνολογίας με τρόπο που συρ­ρικνώνει τον κόσμο από μεσαίο σε μικρό μέγεθος. Η παγκοσμιοποίηση επιτρέπει σε καθένα από μας, όπου κι αν ζει, να φτάνει μακρύτερα στον κόσμο, ταχύτερα, βαθύτερα και φθηνότερα από ποτέ άλλοτε και ταυτόχρονα επιτρέπει στον κόσμο να φθά­νει μέσα στον καθένα από μας μακρύτερα, ταχύτερα, βαθύτερα και φθηνότερα από ποτέ άλλοτε.

Πιστεύω ότι αυτή η διαδικασία κατευθύνεται σχεδόν εξ ολοκλήρου από την τεχνολογία. Υπάρχει μια αντίληψη στη στρατηγική θεωρία ότι οι δυνα­τότητες δημιουργούν προθέσεις. Με άλλα λόγια, αν δώσεις στους ανθρώπους Β-52, θα βρουν τρό­πους να τα χρησιμοποιήσουν. Αυτή τη αντίληψη είναι πολύ χρήσιμη και όταν σκεφτόμαστε για την παγκοσμιοποίηση. Αν έχω έ­να κινητό τηλέφωνο που μπορεί να καλεί με μηδέν κόστος σε 180 χώρες του κόσμου, τότε πράγματι θα καλέσω σε αυτές τις χώρες. Αν έχω πρόσβαση στο Ιντερνέτ και μπορώ να κά­νω μπίζνες online, με παγκόσμιους προμηθευτές, πελάτες και ανταγωνιστές, τότε θα είμαι κι εγώ παγκόσμιος. Και θα είμαι παγκόσμιος είτε υπάρ­χει συμφωνία του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου είτε όχι.

Να σημειώσουμε ότι, κατά την εκτίμησή μας, τίποτα δεν «κατευθύνεται εξ ολοκλήρου από την τεχνολογία», όσο κι αν αυτή η διάσταση παίρνει μια σημασία καθοριστική ή όχι σε διάφορες ιστορικές περιόδους. Πρόκειται περί νεοφιλελεύθερης δογματικής μπαρούφας: η παγκοσμιοποίηση είναι και πολιτικό οικονομικό σχέδιο και πάντως δε συνιστά κανενός είδους νομοτελειακή εξέλιξη, όπως δεν οδήγησαν «νομοτελειακά» τα κομουνιστικά καθεστώτα στην αταξική κοινωνία, έτσι και η παρούσα παγκόσμια κατάσταση είναι ιστορικό προιόν, και για να αναλυθεί ως τέτοιο χρειάζονται προσπάθειες απείρως σοβαρότερες από τη ελαφρά και «άνετη»  δημοσιογραφία των «προοδευτικών» απολογητών της αμερικάνικης βαρβαρότητας.

Ας δούμε ένα απόσπασμα ακόμα:

Τι θα συνέβαινε αν φτάναμε σε μια κρίση, όπως η τρομοκρατία ή μια μεγάλη χρηματοπιστωτική κρί­ση και τα πράγματα άρχιζαν να κινούνται αντί­στροφα; Οι άνθρωποι θα έλεγαν «Φέρτε πίσω τα τείχη!». Αυτή θα ήταν όμως, το ξέρω, μια ιδιαίτερα καθοριστική στιγμή για μας, γιατί τότε θα ξυπνούσαμε όλοι και θα συνειδητοποιούσαμε τελικά ότι η τεχνολογία έχει ήδη καταστρέψει τα τείχη – ότι οι τρομοκράτες της 11ης Σεπτεμβρίου έκαναν τις κρατήσεις τους στο Travelocity.com.

Πηγή: Παναιτωλική.

Ελιές ή LEXUS

«Τείχη» βεβαίως είναι τα εθνικά σύνορα, το τελευταίο καταφύγιο των φτωχών, στην παρούσα τουλάχιστον ιστορική συγκυρία: διότι έξω από την οποιαδήποτε θεσπισμένη νομιμότητα εντός του έθνους-κράτους ΔΕΝ υπάρχουν πρακτικά δικαιώματα, ούτε ΠΟΛΙΤΕΣ, υπάρχουν μόνο εξαθλιωμένοι φυγάδες και μετανάστες «δυνάμει» επιχειρηματίες κατά τον Φρίντμαν, που ψωμί δε θα ‘χουνε να φάνε, αλλά θα μπορούν να γίνουν «επιχειρηματίες» μέσω ίντερνετ…Αστειότητες.

Μια μέρα του 1992,  λοιπόν, ο πολύς και πολυταξιδεμένος Αμερικανός επισκέφθηκε ένα Ιαπωνικό εργοστάσιο που κατασκευάζει τα γνωστά αυτοκίνητα Lexus και ψάρωσε χοντρά με τα επιτεύγματα των ρομπότ που το συναρμολογούσαν.  Αφιερώνει μισή σελίδα, έκθαμβος σχεδόν, για να μας περιγράψει μόνο πώς συγκινήθηκε όταν είδε με πόση επιμέλεια και στοργή σκουπίζει ένα ρομπότ την τελευταία σταγόνα καουτσούκ.

Το ίδιο απόγευμα διάβασε στην εφημερίδα για ένα επεισόδιο μεταξύ Ισραηλινών και Παλαιστινίων, το οποίο δεν διευκρινίζει επαρκώς, και  η αμερικανοθρεμένη γκλάβα του κατέβασε τη «στρατηγική» σκέψη ότι: ο μισός κόσμος τρέχει πίσω από το Lexus και την τεχνολογία του και ο άλλος μισός, ξεροκέφαλος και φοβικός, πολεμάει μάταια για να αποδείξει σε ποιον ανήκει ποια ρίζα ελιά. Πιθανόν δε, προτιμά να οργώνει με βόδια τα κατεχόμενα από τους Ισραηλινούς χωράφια του και τα παιδιά του να πεθαίνουν από τύφο, παρά να «παγκοσμιοποιηθεί»…μοιάζει να υπονοεί ο Φ. Το ότι οι Παλαιστίνοι δεν έχουν ελέυθερη πατρίδα δεν τον απασχολέι και τόσο: ας πάρουν πρώτα ένα υπερσύγρονο LEXUS  και βλέπουμε.

 

Ορισμένοι πιστεύουν ότι η ομογενοποίηση δεν θα είναι παρά ε­πιφανειακή. Τα Γιαπωνεζάκια μπορεί να φορούν τζινς και τα δικά μου παιδιά να τρώνε σούσι, αλλά κατά βάθος τα μεν παραμένουν πλήρως Γιαπωνεζάκια και τα δε κλασσικοί Αμερικανοί έφηβοι που λατρεύουν τα χοτ-ντογκς. Παρόλα αυτά αντλώ κάποια ανακούφι­ση από το γεγονός ότι το πιο δημοφιλές φαγητό σήμερα στον κόσμο δεν είναι το χάμπουργκερ, αλλά η πίτσα. Τ. Φρίντμαν.

Όλως τυχαίως σκέφτηκε ένα αυτοκίνητο, ένα ενεργοβόρο και εν πολλοίς «άχρηστο» για τους ντόπιους σύμβολο-αγαθό του δυτικού καταναλωτισμού, που  «εφευρέθηκε για την αποκλειστική ευχαρίστηση μιας πολύ πλούσιας μειοψηφίας και το οποία σαν φύση και σαν σύλληψη ποτέ δεν προορίζονταν για τον απλό λαό», όπως πειστικότατα και πολύ ζωντανά έδειξε και ο Αντρέ Γκορζ στην κοινωνική ιδεολογία του αυτοκινήτου. Διότι το άχαρο δίλημμα ελιές ή LEXUS το βάζει ο Φρίντμαν, ωστόσο ξέρουμε ότι όλο και περισσότεροι υποστηρίζουν έναν, και τεχνολογικό, εκσυγχρονισμό της παράδοσής τους χωρίς το νταβατζιλίκι των ΗΠΑ, και χωρίς να δέχονται αδιαμαρτύρητα την πολιτιστική κ α τ α ν α λ ω τ ι κ ή κουλτούρα τους. 

Ο Φ.  χωρίζει λοιπόν με αυτό τον θεωρητικά παιδαριώδη τρόπο τον κόσμο στα δύο, και θέλει, φαντάζομαι, να τον πάρουμε στα σοβαρά. Πάντως για καλό και για κακό υποστηρίζει με πάθος τα δικαιώματα των ΗΠΑ στις «ελιές» του πλανήτη όπως θα δούμε και στη συνέχεια.  Ανάλογου επιπέδου διανοητικές συλλήψεις διατρέχουν ολόκληρο το βιβλίο, σε πολλά σημεία μάλιστα οι συνδέσεις του γίνονται με αποκλειστικό και συχνά ομολογημένο σκοπό να δικαιώσουν την γεωπολιτική και πολιτιστική κυριαρχία των ΗΠΑ στον κόσμο: γι’ αυτό η κόκα κόλα ήθελε να προβάλει διαφημίσεις στο φεγγάρι, για τον ίδιο λόγο η αμερικάνικη σημαία «στολίζει» ακόμα και τα σώβρακα των γιάνκηδων.

Η Σερβία του Μιλόσεβιτς και η χιτλερική Γερμανία

Η Σερβία του Μιλόσεβιτς, για να γίνουμε πιο συγκεκριμένοι, εντάσσεται αβίαστα στους «υπερασπιστές της ελιάς»  μαζί με τη φασιστική  Γερμανία του Χίτλερ. Όποια άποψη κι αν έχει κάποιος για το καθεστώς του Μιλόσεβιτς,  είναι εύκολο να  διακρίνει μία τουλάχιστον διαφορά από τη χιτλερική Γερμανία, με τα κριτήρια μάλιστα που βάζει ο ίδιος που πολύ θα ήθελε να είναι «θεωρητικός»: η στάση του Μιλόσεβιτς και της Σερβίας ήταν αντιθετική στην παγκοσμιοποίηση, όπως δέχεται και ο ίδιος ο «παγκοσμιστής» Φρίντμαν, ενώ η Γερμανία κινούνταν, για τους δικούς της λόγους, μάλλον προς την κατεύθυνση μιας παγκοσμιοποιημένης αγοράς υπό την ηγεμονία του φασισμού. Η Γερμανοί δεν υπεράσπιζαν «τις ελιές τους», όπως θεωρεί ο Φ. ότι έκαναν οι «ξεροκέφαλοι» βαλκάνιοι Σέρβοι, αλλά ήθελαν «τις ελιές» των άλλων και αιματοκύλησαν τον πλανήτη γι αυτό. Την έκαναν λοιπόν κομμάτια και ησύχασαν τη Γιουγκοσλαβία με τους ανθρωπιστικούς βομβαρδισμούς, με τις ευλογίες σοσιαλιστών και Πράσινων,  και πάνε τώρα για διάλυση της Ε.Ε., την οποία τάχα μου υπερασπίζεται ο «μετριοπαθής»  Φρίντμαν.

Κατά την άποψη μας ακριβώς, την παγκόσμια κυριαρχία δηλαδή,  επεδίωκαν και επιδιώκουν οι ΗΠΑ, αν και τα πράγματα άλλαξαν από τότε αρκετά. Ο Φ.  γράφει πριν δέκα χρόνια, να πούμε μόνο πώς τότε δεν ήταν διακρίναμε όλοι με τον ίδιο τρόπο την ανάδειξη νέων γεωπολιτικών δυνάμεων, τις  εξελίξεις στη Λατινική Αμερική, τη Ρωσία, την Κίνα κλπ. Αυτό που μπορούμε να σημειώσουμε εδώ είναι ότι ο μονοπολικός αμερικάνικος κόσμος, μετά την κατάρρευση του κομουνισμού στην ΕΣΣΔ, έδειχνε κυρίαρχος και αδιαμφισβήτητος, ενώ σήμερα είναι, νομίζουμε,  φανερές οι τάσεις προς έναν πιο πολυπολικό κόσμο και μια νέα ισορροπία ισχύος.

Πίτσες Φρίντμαν

Θα κουράσουμε  ενδεχομένως τον αναγνώστη/ια, αν αναφερθούμε  και στις σαχλαμάρες περί «επίπεδου κόσμου» που διατύπωσε ο Φρίντμαν σε άλλο ομώνυμο βιβλίο του το 2.007. Μπορούμε, ωστόσο, να αντέξουμε άλλη μια «ερμηνευτική» απόπειρα του ανδρός:

«Ο Μπομπ ανέφερε τις αποστάσεις μεταξύ τοπι­κών, εθνικών και περιφερειακών ταυτοτήτων στην Ευρώπη. Η συζήτηση αυτή εγείρει ένα ευρύτερο ζήτημα: θα απο­δειχθεί η παγκοσμιοποίηση απλά αμερικανοποίηση; Ορισμένοι πιστεύουν ότι η ομογενοποίηση δεν θα είναι παρά ε­πιφανειακή. Τα Γιαπωνεζάκια μπορεί να φορούν τζινς και τα δικά μου παιδιά να τρώνε σούσι, αλλά κατά βάθος τα μεν παραμένουν πλήρως Γιαπωνεζάκια και τα δε κλασσικοί Αμερικανοί έφηβοι που λατρεύουν τα χοτ-ντογκς.

Παρόλα αυτά αντλώ κάποια ανακούφι­ση από το γεγονός ότι το πιο δημοφιλές φαγητό σήμερα στον κόσμο δεν είναι το χάμπουργκερ, αλλά η πίτσα. Και τι είναι η πίτσα; Ένα κομμάτι ζύμης που πάνω του κάθε κοινωνία και κοινότητα προ­σθέτει τα δικά της συστατικά και τη δική της κουλτούρα. Στην Ινδία μπορείς να φας ταντούρι πίτσα, στην Ιαπωνία σούσι πίτσα και στο Μεξικό σάλσα πίτσα.»

Πηγή: Παναιτωλική.

Εμείς καμμία ανακούφισης δεν αντλούμε, ας μας επιτρέψει ο κ. Φρίντμαν, και μόνο από το γεγονός ότι εκατομμύρια παιδιά τρέφονται με σκουπίδια και πλαστικούρες στα αμερικάνικης έμπνευσης ταχυφαγεία, τόσο απλά.

Η δημοσιογραφία του Φρίντμαν έχει ως βασικό της στόχο να  νομιμοποιήσει αυτήν  την πολιτική αξίωση των ΗΠΑ να επιβάλουν ζορ ζορνά το δυτικό παραγωγικό και πολιτισμικό μοντέλο στον πλανήτη. Μόνο με την ανάδειξη των ανθρωπιστικών αξιών κατά πώς τις αντιλαμβάνονται οι κυρίαρχοι σε ύψιστο ιδανικό νομιμοποιείται η  ένοπλη επέμβαση σε ολόκληρο τον κόσμο και μάλιστα χωρίς καν τα προσχήματα που ήταν αναγκασμένοι συχνά να κρατούν στη μεταπολεμική περίοδο. Σύμφωνα με αυτή τη λογική,  η στρατιωτική επέμβαση όπου Γης αποφασίζεται απλώς στο όνομα των Δυτικών Αρχών, τα εθνικά κράτη και άλλες διαμεσολαβήσεις είναι περιττά εμπόδια: το νέο «παγκόσμιο πνεύμα» της ελεύθερης αγοράς την επιβάλει παντού, γιατί, σύμφωνα με τους προπαγανδιστές της αγορά σημαίνει δημοκρατία και εμπόριο σημαίνει ειρήνη. Να σημειώσουμε εδώ ότι η ιστορική πείρα έχει δείξει ότι η ελεύθερη αγορά μια χαρά συμβαδίζει με τα στρατιωτικά καθεστώτα και τις λατινοαμερικάνικες χούντες, για να μείνουμε σε αυτό το παράδειγμα. Η ελεύθερη από παρεμβάσεις αγορά, βεβαίως,  ως χημική καθαρότητα είναι μια ιδεολογική κατασκευή, είναι εμπειρικά γνωστό ότι όλο και περισσότερο οι θιασώτες του φιλελευθερισμού και τα κράτη επεμβαίνουν ανοιχτά στη λειτουργία της, για να προστατέψουν και να ενισχύσουν μερίδες εθνικών ή και παγκοσμιοποιημένων κεφαλαίων.

Το κράτος πρίζα

Τα θέματα του κράτους και της διακυβέρνησης είναι απολύτως κρίσιμα, λέει και ο Φρίντμαν, και το κράτος έχει να παίξει σημαντικότατο ρόλο:

Ορισμένοι πιστεύουν ότι το κράτος θα μαραθεί και θα παίζει μικρότερο ρόλο στην εποχή της παγκοσμιοποίησης. Πιστεύω ακριβώς το αντίθετο. Το κράτος θα έχει πολύ μεγαλύτερη σημασία σε ένα παγκοσμιοποιημένο κόσμο. Γιατί; Το πρώτο πράγμα που πρέ­πει να κατανοηθούμε σε σχέση με την παγκοσμιοποίηση είναι ότι, παραδόξως, δεν είναι παγκόσμια. Επιδρά σε διά­φορες περιοχές με διαφορετικούς τρόπους και συνδέει διάφορες χώρες με διαφορετικούς τρόπους επίσης.

Παρόλα αυτά κάθε τμήμα του κόσμου, άμεσα ή έμμεσα, με κάποιο τρόπο παγκοσμιοποιείται. Σε αυτό το πλαίσιο, το κράτος έχει μεγαλύτερο βάρος όχι μικρότερο. Αν χρησιμοποιούσα μια εικόνα για να περιγράψω το κράτος – περι­λαμβανομένων των πολιτικών θεσμών, δικαστηρίων, υπηρεσιών επιτήρησης, όλου του συστήματος διακυβέρνησης – θα έλεγα ότι είναι σαν μια πρίζα: η πρίζα που η χώρα χρησιμοποιεί για να συνδεθεί με την παγκοσμιοποίηση. Αν η πρίζα αυτή είναι διαβρωμένη, διεφθαρμένη ή τα σύρματα δεν είναι συνδεδεμένα η ροή ανάμεσα στη χώρα και το παγκόσμιο σύστημα – αυτό που αποκαλώ «ηλε­κτρονικό κοπάδι» – θα είναι πολύ στρεβλή και τα αποτελέσματα αυτής της στρεβλότητας θα γίνουν αισθητά.

Το μικρό μυστικό σε σχέση με την παγκοσμιοποίηση – και πολλές χώρες χρειάζονται μεγάλο χρονικό διάστημα για να το ανακαλύψουν- είναι ότι ο τρόπος για να πετύχεις σε αυτή είναι να εστιάσεις στα θεμελιώδη. Πρόκειται για το κράτος δικαίου, την καλή διακυβέρνηση, την οικοδόμηση θεσμών, τα ελεύθερα μέσα ενημέρωσης και τη διαδικασία εκδημοκρατισμού.

Πηγή: Παναιτωλική.

Το αμερικάνικο κράτος έχει μάλλον υπ’ όψιν του ο κ. Φ., όσα λέει για «το κράτος δικαίου, την καλή διακυβέρνηση, την οικοδόμηση θεσμών, τα ελεύθερα μέσα ενημέρωσης και τη διαδικασία εκδημοκρατισμού¨, δεν είναι ανάλυση ούτε μικρό μυστικό: είναι μια απλή παράγραφος μαθητικής έκθεση, το πολύ.

Το Lexus και η ελιά,   επιχειρεί με απλοϊκές εκλαϊκεύτηκες ιστορίες και εξυπνακισμούς να εξηγήσει το «μοντέλο» της παγκοσμιοποίησης, πώς επηρεάζει τα έθνη και τον καθέναν από μας, τι κερδίζουμε και τι χάνουμε, από τι κινδυνεύουμε και τι ευκαιρίες ανοίγονται μπροστά μας. Το εγχείρημα είναι αρκετά δύσκολο και περίπλοκο, σχεδόν τίποτα από  τα προηγούμενα δεν μπορεί ούτε και θέλει  να δείξει ο Φρίντμαν, προπαγάνδα κάνει ο άνθρωπος και τη διανθίζει με «χαριτωμένες», «απίστευτες» ιστορίες για μετανοημένους τρομοκράτες και γραφικούς ιθαγενείς που είδαν  το φως της παγκοσμιοποίησης και έβαλαν ίντερνετ στα φτωχοκαλύβια τους. Αν στην εποχή της αποικιοκρατίας οι ιεραπόστολοι προηγούνταν, για να ακολουθήσουν οι καραμπινιέροι και οι έμποροι,  στον κόσμο του Φρίντμαν προπορεύεται η κόκα κόλα και ο δυτικός τρόπος ζωής και τα καθρεφτάκια έγιναν γκάτζετ. Κάπου αναφέρει ότι για λίγα δολάρια σήκωσαν όλη την πραμάτεια, τόξα και βέλη, από ένα τοπικό παζάρι Ιθαγενών….

 

Γενικότερα το "μοντέλο διακυβέρνησης" που προτάσσει ο Φρίντμαν είναι μια συνεργασία "ανοιχτόμυαλων" ιθαγενών κυβερνητικών, ΜΚΟ και οικολόγων αγνώστων λοιπών χρηματοδοτήσεων με "κοινωνικά ευαίσθητους επιχειρηματίες". Μπαρμπούτσαλα δηλαδή, κι ας με συγχωρέσουν όσοι, και είναι αρκετοί, προσφέρουν ανιδιοτελώς τις υπηρεσίες τους σε ανθρωπιστικές, οικολογικές και άλλες εθελοντικές οργανώσεις.

Να σημειώσουμε ακόμη ότι ο Φρίντμαν επιδερμικά και επιπόλαια κατά την εκτίμησή μας ασχολείται με το πρόβλημα της οικολογικής καταστροφής του πλανήτη. Ας δούμε πώς παρουσιάζει τις απόψεις του ένας Έλληνας διπλωμάτης στη Γενεύη:

«Ταξιδεύοντας σ’ όλο τον κόσμο και συμβουλευόμενος πλήθος ειδικών σε θέματα ενέργειας και περιβάλλοντος, ο Φρίντμαν υποστηρίζει ότι αυτές οι εξελίξεις αποτελούν πηγή αποσταθεροποίησης του πλανήτη με επικίνδυνες συνέπειες και καλεί την Αμερική να ηγηθεί άμεσα μιας παγκόσμιας κινητοποίησης για την «πράσινη επανάσταση», που θα αντικαταστήσει τις σπάταλες και μη αποδοτικές ενεργειακές πρακτικές με καθαρές, ανανεώσιμες πηγές ενέργειας.

Με δηκτικό και διορατικό τρόπο ο Φρίντμαν καταγράφει πέντε βασικά προβλήματα που ένας θερμός, επίπεδος και συνωστισμένος πλανήτης αντιμετωπίζει σήμερα. Είναι η αυξανόμενη ζήτηση για ενεργειακές πηγές, η μαζική μεταφορά πλούτου σε πετρελαιοπαραγωγικές χώρες και τους «πετρο-δικτάτορές» τους, η καταστροφική κλιματική αλλαγή, η ενεργειακή ένδεια και η αυξανόμενη έλλειψη βιοποικιλότητας.» Πηγή: Καθημερινή.

Ενώ ας πούμε εκθειάζει το παγκοσμιοποιημένο μοντέλο του, την τεχνολογία και την παραγωγικότητα, ούτε καν διανοείται ποιας έκτασης οικολογική καταστροφή θα συμβεί αν όλο  και περισσότεροι Κινέζοι και Ινδοί αποκτήσουν από ένα αυτοκίνητο LEXUS και οικιακό εξοπλισμό σύμφωνα με τα καταναλωτικά   πρότυπα της Δύσης, για να μείνουμε πάλι σε αυτά. Όπως και να ‘χει, για να εμπιστευθεί «ο πλανήτης» την πράσινη επανάσταση» στους υπέυθυνους των μεγαλύτερων οικολογικών καταστροφών, θα χρειαστούν αρκετοί προπαγανδιστές τύπου Φρίντμαν και, πολύ φοβόμαστε, ποταμοί αίματος. Βεβαίως οι Αμερικανοί, με την απειλή και τη χρήση βίας, θεωρούν εαυτούς ώριμους να κατέχουν π.χ. πυρηνική τεχνολογία και τους υπόλοιπους «ανέυθυνους», αυτό όμως είναι επίσης μια άλλη ιστορία.

Η απουσία φιλοσοφικής και επιστημολογικής  συγκρότησης  και η εννοιολογική πλαδαρότητα και ασάφεια, σε προφανή αντίθεση με την ευρωπαϊκή παράδοση,  είναι αισθητή σε όλο το βιβλίο, το ίδιο ισχύει και για την ευρωπαϊκό κεκτημένο του κοινωνικού κράτους, το οποίο ο Φ. αντιμετωπίζει ως περίπου  καθαρό αναχρονισμό και καθυστέρηση. Τη φανερή αυτή έλλειψη την  παρουσιάζει ως άνοιγμα στη φαντασία, ως ευελιξία δήθεν της σκέψης, λες και ισχυρίστηκε κανείς στα σοβαρά και με τον τρόπο που το παρουσιάζει ο Φρίντμαν, ότι πρέπει να μένουμε ¨κολλημένοι» σε μια ερμηνεία του κόσμου, κι αν το ισχυρίστηκε, δε μας λέει ποιος, πού, με ποιόν τρόπο και γιατί.

Φωτό: η γραμματέας του ιστολογίου ενώ διερωτάται αυθορμήτως πώς κλίνονται τα τριγενή και δικατάληκτα επίθετα σε -ης.

Στην πραγματικότητα ο Φ. συνθέτει το βιβλίο του από τον ιδεολογικό κουρνιαχτό που σήκωσαν οι υποστηρικτές του τέλους της ιστορίας πολύ πιο ικανοί απ’ αυτόν. Μπλέκει τα πάντα με τα πάντα, χωρίς συνοχή, τίποτα το καινούριο, ούτε καν πρωτότυπο, δεν μας λέει, τα περί τεχνολογίας και παγκόσμιων δικτύων φαντάζουν ήδη ως κοινοτοπίες, ενώ  είναι χαρακτηριστικό ότι στις πιο ειλικρινείς στιγμές του ομολογεί ξεκάθαρα ότι η παγκοσμιοποίηση ταυτίζεται με το εθνικό συμφέρον των Αμερικάνων, αυτή ακριβώς την έκφραση χρησιμοποιεί, προφανώς απευθυνόμενος στο εσωτερικό της χώρας του… Η «εθνική» λοιπόν ταυτότητα κατά τον φλύαρο Φρίντμαν είναι «καλή», όταν είναι αμερικάνικη, ενώ είναι «ξεροκεφαλιά» και «φόβος» των χαχόλων «μπροστά στο άγνωστο» όταν εκδηλώνεται, ποικιλοτρόπως βέβαια και όχι όπως σαθρά περιγράφει ο Φ., σε άλλες χώρες.

Ας παραθέσω, παρ’ όλα αυτά,  και μια κριτική που θεωρεί τον Φρίντμαν ευφυή, δημοκρατικό και μετριοπαθή αναλυτή:

«Το βιβλίο αυτό του Φρίντμαν, το οποίο περιέχει πλήθος παραδειγμάτων, παρατηρήσεων και στατιστικών στοιχείων, είναι εξαιρετικά χρήσιμο, κυρίως επειδή μας αποκαλύπτει ότι οι ευφυείς, δημοκρατικοί και μετριοπαθείς αναλυτές δεν λείπουν από τις ΗΠΑ, γεγονός ιδιαίτερης σημασίας σε μια εποχή που η υπερατλαντική δημοκρατία εφαρμόζοντας μια πολιτική ωμής ισχύος κάνει ό,τι μπορεί διεθνώς για να διαψεύσει τις παραδόσεις της».
Αναστάσης Βιστωνίτης, «Βιβλία» (εφ. «Το Βήμα»), 11/03/2007

«Το βιβλίο Το Lexus και η ελιά εξηγεί με απλές ιστορίες το μοντέλο της παγκοσμιοποίησης: Έργο αναφοράς για όλους όσοι ενδιαφέρονται για τον τρόπο που λειτουργεί ο σύγχρονος κόσμος, προσφέρει τις «οδηγίες χρήσης του παγκοσμιοποιημένου κόσμου μας» (εφ. «USA Today».)

Τα στατιστικά του στοιχεία, την ακρίβεια και την καταλληλότητα των οποίων δεν μπορούμε να ελέγξουμε εδώ, καταλαμβάνουν ποσοτικά ελάχιστο χώρο και γενικότερα το βιβλίο είναι βιβλιογραφικά πενιχρό. Όπως αναφέραμε ήδη  οι καθημερινές «εμπειρίες» και τα διεθνή κοσμοπολίτικα κονέ του Φρίντμαν καταλαμβάνουν τις περισσότερες σελίδες. Θα μπορούσε να γράψει ενδεχομένως αμερικάνικη ταξιδιωτική λογοτεχνία ή κάτι τέτοιο, γεωπολιτική και πολύ περισσότερο ανάλυση του «συστήματος» εν γένει άξια λόγου δεν κάνει, (σ.σ. τι είναι άραγε «το σύστημα»;…)

Ως επιστημονικό έργο αναφοράς μόνο σε παραρτήματα «αναβαθμισμένων» κολεγίων σε βαλκανικές μπανανίες μπορώ να το φανταστώ, όσο για τη «μετριοπάθειά»  του, θα μας πάρει πολύ να αναφέρουμε πόσες ανθρωποσφαγές και πώς κάλυψε δημοσιογραφικά ο Φρίντμαν. Οι επιστημονικοφανείς ανιαρές  φλυαρίες του ως επιστημονικό έργο δεν πιάνουν ούτε μπάζα  ούτε φυλλωσιά, για να χρησιμοποιήσουμε έναν εγχώριο χαρτοπαικτικό όρο.

Το Λέξους και οι ελληνικές ντομάτες

Τελειώνοντας το σημείωμα νομίζω ότι κατάλαβα γιατί βραβεύτηκε με Πούλιτζερ αυτός ο μετριότατος  δημοσιογράφος, κατάλαβα επίσης για ποιό λόγο τα εγχώρια γκεσέμια της παγκοσμιοποίησης, με δεξιό ή αριστερό πρόσημο τον είχαν περί πολλού.  Υποθέτω ο κ. Φρίντμαν θα ένιωσε ικανοποίημένος με τις εξελίξεις στην Ελλάδα καθώς θα διαπίστωσε ότι οι «αρχές» του εφαρμόζονται κατά γράμμα, και μάλιστα από τον πρόεδρο της σοσιαλιστικής διεθνούς: πρόκειται για μια σοβαρής ιδεολογική νίκη της σκέψης Φρίντμαν, την οποία πληρώνουμε ήδη πολύ ακριβά: αν συνεχιστεί η σπονδή της κυβέρνησης στο νεοφιλελεύθερο μοντέλο, το οποίο το εγκαταλείπουν ήδη τα σοβαρότερα κράτη, η χώρα όχι LEXUS δεν θα παράγει αλλά ούτε ντομάτες για διαδηλώσεις.

Γενικότερα το «μοντέλο διακυβέρνησης»  που προτάσσει ο Φρίντμαν είναι μια συνεργασία «ανοιχτόμυαλων» ιθαγενών κυβερνητικών, ΜΚΟ και οικολόγων αγνώστων λοιπών χρηματοδοτήσεων με «κοινωνικά ευαίσθητους επιχειρηματίες». Μπαρμπούτσαλα δηλαδή, κι ας με συγχωρέσουν όσοι, και είναι αρκετοί, προσφέρουν ανιδιοτελώς τις υπηρεσίες τους σε ανθρωπιστικές, οικολογικές και άλλες εθελοντικές οργανώσεις.

Όταν συνάντησε τον Γ. Παπανδρέου ή αντιστρόφως…

Ας δούμε, όμως, τι λέει για την συνάντησή του με τον κ.Παπανδρέου:

«Για κάποιον που τα «κουνημένα» οικονομικά της χώρας του, έκαναν όλο τον κόσμο να κρατάει την αναπνοή του για μήνες, ο Έλληνας πρωθυπουργός Γιώργος Παπανδρέου, αποπνέει μια ηρεμία που παραπέμπει στο «ζεν Ομπάμα».»

Οι πάντες  βαριούνται

Στη συνέχεια κάνει άλλη αυτονόητη επισήμανση:

«Το πώς, τώρα, θα προχωρήσει η Ελλάδα, είναι κάτι που ΔΕΝ θα επηρεάσει ΜΟΝΟ την Ελλάδα, αλλά ΚΑΙ τις ισοτιμίες, την αξία του ευρώ, και την πορεία ολόκληρης της ΕΕ των 27 κρατών-μελών.

Ναι, το ξέρω πως η ΕΕ, είναι ο πιο θαμπός, ο πιο αδιαφανής & βραδύς διεθνής Οργανισμός που κάνει τους πάντες να βαριούνται.»

Από την πλευρά μας να χαιρετήσουμε τη διαφανή δημοκρατία της Αμερικής, η οποία με τους τακτικούς βομβαρδισμούς και πολέμους σε κάθε γωνιά του πλανήτη δε μας αφήνει να «βαρεθούμε» ποτέ, από το Β’ παγκόσμιο πόλεμο και δώθε, τουλάχιστον.

Από το Φρίντμαν μαθαίνουμε επίσης την άποψη του πρωθυπουργού για τα «σύγχρονα θηρία», καθώς και τις φιλοζωικές του απόψεις:

Πέρα από το ότι συγκρίνοντας τους παίκτες στις αγορές ομολόγων, με τα σύγχρονα θηρία, το πιο πιθανό είναι ότι αδικούμε τα θηρία...», συμπληρώνει ο πρωθυπουργός» .

THOMAS FRIEDMAN, άρθρο του στους «New York Times», 5.11, 2010. Πηγή: Β. Καργούδης blog.

Στη συνέχεια ο τύπος λέει το εξής, πράγματι εκπληκτικό όσο και θλιβερό:


«Μπορεί στην Ελλάδα να υπάρξει μια Επανάσταση των πολιτών;

Το ποντάρισμα στο στοίχημα είναι μεγάλο, αλλά δεν χρειάζεται να συμβουλέψετε το ΔΝΤ να προσδιορίσει αυτό την απάντηση. Κοιτάξτε προσεκτικά τους νεαρούς Έλληνες.

»Αν τους δείτε σε 6 μήνες να μεταναστεύουν, μπορείτε να «πουλήσετε» ό,τι ελληνικό σας έχει μείνει στα χέρια.

»Αν όμως καταλάβετε ή τους δείτε, παρ’ όλα τα προβλήματα να ανέχονται τη χώρα τους, αυτό θα σημαίνει ότι  εκτιμούν, πως όλο και κάτι παραπάνω αξίζει το να μείνουν εκεί. Και τότε, μπορεί να θελήσετε να αγοράσετε ακόμα και ένα ελληνικό ομόλογο. Ή μπορεί και δύο…». Πηγή: Β. Καργούδης blog.

Θα έπαιρνε πολύ να σχολιάσω περισσότερο, ήδη το σεντόνι είναι μεγάλο, να σημειώσουμε μόνο ότι αυτά τα λέει ο Φρίντμαν το Δεκέμβριο και οι νέοι Έλληνές μεταναστεύουν ήδη, σύμφωνα με τα στοιχεία:

Τη μαζική φυγή πτυχιούχων-μεταναστών καλείται να αντιμετωπίσει, τώρα, εν μέσω ύφεσης, η χώρα. Πρόκειται για φαινόμενο που είχε ξεκινήσει πριν από την έξαρση της οικονομικής κρίσης και όλα δείχνουν ότι θα κορυφωθεί το επόμενο διάστημα. Η επιστημονική κοινότητα στην Ελλάδα κρούει τον κώδωνα του κινδύνου, καθώς η «διαρροή εγκεφάλων» υπονομεύει την ανάπτυξη, που είναι αδύνατο να επιτευχθεί χωρίς τη γνώση.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της έρευνας που πραγματοποιήθηκε πρόσφατα από την Ερευνητική Μονάδα Περιφερειακής Ανάπτυξης και Πολιτικής του Πανεπιστημίου Μακεδονίας, με επιστημονικό υπεύθυνο τον Λόη Λαμπριανίδη (οικονομικό γεωγράφο, καθηγητή στο Πανεπιστήμιο της Μακεδονίας), προκύπτει ότι από τους έλληνες πτυχιούχους ΑΕΙ που εργάστηκαν στο εξωτερικό, τα τελευταία χρόνια, το 15,9% επέστρεψε στην Ελλάδα, ενώ το 84,1% προτίμησε να μείνει στο εξωτερικό. Πηγή: Ελευθεροτυπία.


Ελπίζω να μην τον πήρε τοις μετρητοίς τον Φρίντμαν ο Έλληνας πρωθυπουργός.

Ο ίδιος λέει ότι του πήρε 4 ολόκληρα χρόνια να γράψει το βιβλίο. Ατυχώς,  δε μας δίνει περισσότερα στοιχεία, π.χ.  τις εργατοώρες που χρειάστηκε ή την τεχνολογία που χρησιμοποίησε. Όπως και να ‘χει, για οπαδό της παγκοσμιοποίησης και λάτρη της τεχνολογίας βρίσκω το διάστημα υπερβολικά μεγάλο και τον ίδιο απολύτως αντιπαραγωγικό και  «ανατολίτη», αρκεί να σημειώσουμε ότι μόλις 66 άνθρωποι παρήγαγαν 300 LEXUS την ημέρα στο εργοστάσιο που εκθείαζε και το παρόν σημείωμα γράφτηκε, με τη βοήθεια της ηλεκτρονικής γραμματέως μου,  σε μόλις 114 λεπτά και με μηδενικό κόστος. Δεν έγραψε δα και τον Πλούτο των Εθνών του Άνταμ Σμιθ, ούτε το Κεφάλαιο του Μαρξ.

Μου είναι, εξάλλου, δύσκολο να πιστέψω έναν άνθρωπο που δηλώνει με σχεδόν μαθητική ειλικρίνεια ότι για να μεταδώσει το δελτίο καιρού στην εφημερίδα του ρωτούσε απλώς έναν περαστικό σερβιτόρο.

 

 

 

Advertisements

2 responses to “Τ. Φρίντμαν: αν δείτε σε 6 μήνες τους Έλληνες να μεταναστεύουν, μπορείτε να «πουλήσετε» ό,τι ελληνικό σας έχει μείνει στα χέρια.!

  1. thanos5881 Ιανουαρίου 23, 2011 στο 16:37

    Είναι απλό : Σαν τροφοδότρα χώρα της Γης με μετανάστες, αλλάξαμε την πνευματική τους κατάρτηση!!!Τότε στέλναμε ανειδίκευτους εργάτες ,τώρα στέλνουμε (μας φεύγουν) μορφωμένοι προλετάριοι με master και διδακτορικό να …»φάνε ψωμί» στην ξενητειά!!!(και δεν έχουμε και Καζαντζίδη να τους αφιερώσει τραγούδια!!)

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: