Ερανιστής

Κείμενα, άρθρα και ροές επιλεγμένων ειδήσεων

Τα εκλογικά συστήματα και η αριστερά


Το μόνο ιστορικό προηγούμενο, σε πραγματικές εκλογές όμως, είναι το 24,4% που πήρε η Ε.Δ.Α. στις εκλογές του 1958 και βγήκε δεύτερο κόμμα. Να πούμε ακόμη ότι από τις κάλπες της 11ης Μαΐου 1958 η ΕΡΕ βγήκε νικήτρια με 41,16% και απόλυτη κοινοβουλευτική πλειοψηφία 171 εδρών και η ΕΔΑ ήρθε δεύτερη με 24,42%και 79 βουλευτές, εκ των οποίων οι 21 εδήλωσαν ανεξάρτητοι. Το Κόμμα των Φιλελευθέρων ήρθε τρίτο με 20,67% και 36 έδρες και η βασικώς κεντρώα ΠΑΔΕ τέταρτη με 10,62% και 10 έδρες.(1).

Τα εκλογικά συστήματα και η αριστερά

Γράφει ο Χατζηπετρής

Τα εκλογικά συστήματα που εφαρμόστηκαν μέχρι σήμερα στην Ελλάδα ήταν όλα ανεξαιρέτως κλεπτικά. Αφήνω στην άκρη τις κατά καιρούς βίες και νοθείες από καταβολής κράτους και προχωρώ στον διαδεδομένο απλό συλλογισμό: αν υποθέσουμε ότι σε μια χώρα υπάρχουν 1.οοο,οοο ψηφοφόροι και εκλέγουν 300 βουλευτές, τότε ¨δίκαια» αντιστοιχούν, κατ’ αρχήν, τρεις βουλευτές σε ένα ποσοστό 1%, σε 100 χιλιάδες ψηφίσαντες δηλαδή. Με το σημερινό εκλογικό σύστημα αν ένα κόμμα πάρει 2,99%, 299,999 ψήφους στο παράδειγμά μας, δεν εκλέγει κανέναν βουλευτή/ίνα και μένει εκτός κοινοβουλίου, αφού υπάρχει το όριο-κατώφλι του 3% Κι αν ακόμα ένα κόμμα πάρει 3%, δεν εκλέγει 30 βουλευτές αλλά σίγουρα λιγότερους. Διάφορα άλλα τερτίπια όπως οι μονοεδρικές περιφέρειες, συστήματα πριμοδότησης του πρώτου κόμματος, όριο αυτοδυναμίας κλπ συμπληρώνουν τους εκάστοτε εκλογικούς νόμους.

Πηγή: Ελευθεροτυπία(2)

Εξ όσων γνωρίζω, το αναλογικότερο εκλογικό σύστημα εφαρμόστηκε το 1989 με την περίφημη ρήτρα του συν 1, το καλοκαίρι της ίδιας χρονιάς ο μακαρίτης Ανδρέας Παπανδρέου πρότεινε στην Αριστερά, στον τότε Συνασπισμό,  κυβέρνηση συνεργασία με προγραμματική δέσμευση, μεταξύ άλλων, και την ψήφιση της απλής αναλογικής, η πρόταση απορρίφθηκε, δεν είναι του παρόντος να πούμε περισσότερα. Τα πράγματα είναι διαφορετικά στα λεγόμενα αναλογικά συστήματα, στην περίπτωση δε της «απλής και άδολης αναλογικής», όπως έλεγε η αριστερά κάποτε, θα είχαμε την ιδανική αναλογική εκπροσώπηση στη Βουλή και το σύστημά θα ήταν, ας πούμε, δημοκρατικότερο. Ας δούμε τα αποτελέσματα των τελευταίων εκλογών:

Πηγή: Υπουργείο Εσωτερικών.

Το κυριότερο επιχείρημα κατά της απλής αναλογικής είναι ότι αν δεν υπάρξει αυτοδύναμη κυβέρνηση, «η χώρα θα οδηγηθεί σε ακυβερνησία» κλπ. Το σύνταγμα βεβαίως προβλέπει ρητά τι συμβαίνει σε ανάλογες περιπτώσεις, ωστόσο τα δύο μεγάλα κόμματα εξουσίας, διαχρονικά, δε δείχνουν διατεθειμένα να υπονομεύσουν  τις πιθανότητες της αυτοδυναμίας τους. Τα κατορθώματα των «σταθερών κυβερνήσεων» τα είδαμε: σταθερές, ακλόνητες σχεδόν,  μονοκομματικές κυβερνήσεις εξέθρεψαν το πελατειακό κράτος και τον παρασιτισμό, οδήγησαν τη χώρα στο Δ.Ν.Τ. και στο χείλος του γκρεμού, διέλυσαν την παραγωγικής της βάση και ετοιμάζονται να εκχωρήσουν μέρος της εθνικής κυριαρχίας, αν δεν το έχουν κάνει ήδη.

Δεν κατάπιαν ακόμα τη γλώσσα τους βεβαίως οι ακάματοι φωστήρες της Δημοκρατίας, και φέρνουν νέο εκλογικό νόμο, ο οποίος, σημειωτέον, για να ισχύσει από τις επόμενες εκλογές πρέπει να τον ψηφίσουν 200 βουλευτές. Ο νέος νόμος έχει 10 βασικές αλλαγές σε σχέση με τον προηγούμενο:

Πηγή: Ελευθεροτυπία.

Η κυβέρνηση φαίνεται να εγκαταλείπει τη σκέψη για μείωση του αριθμού των βουλευτών σε 200, μια καλή ιδέα, μεταξύ σοβαρού και αστείου, θα ήταν  να παίρνουν οι 300 τους μισθούς που αντιστοιχούν σε 200, τα λεφτά είναι κάμποσα...Ο νέος εκλογικός νόμος, διαβάζω στη Ελευθεροτυπία,   είναι μια παραλλαγή του λεγόμενου γερμανικού μοντέλου, το οποίο «προσαρμόστηκε» στην ελληνική πραγματικότητα. Τα κριτήρια της προσαρμογής μπορούμε βάσιμα να τα δείξουμε: στόχος είναι βασικά οι  αυτοδύναμες κυβερνήσεις. Το σύστημα που προτείνεται έχει  αναλογικότητα 87%, στο παράδειγμα που αναφέραμε στην αρχή «κλέβονται»  ή «νοθεύονται» μόλις 1.300.000 ψήφοι …

Πριμοδοτείται το πρώτο κόμμα με 40 έδρες αντί 50, που ισχύουν στον παρόντα νόμο Παυλόπουλου, και διατηρείται το κατώτατο όριο εισόδου 3%., προκειμένου ένα κόμμα να μπει στη Βουλή.

Αν ο νόμος ψηφιστεί τελικά, θα χρειάζεται ένα 40, 2% για να σχηματίσει αυτοδύναμη κυβέρνηση το πρώτο κόμμα. Η αίσθηση ότι κανένα κόμμα δεν θα καταφέρει να πιάσει αυτό το ποσοστό είναι διάχυτη, σε κάποιο βαθμό επιβεβαιώνεται και από τις δημοσκοπήσεις, όσες επιφυλάξεις κι αν έχει κάποιος για την εγκυρότητά ή τη σκοπιμότητά τους. Στις 4 Ιουλίου, σύμφωνα με έρευνα για λογαριασμό του Βήματος, η πρόθεση ψήφου διαμορφωνόταν ως εξής:

Πηγή: Εφημερίδα Το Βήμα.

Τα ποσοστά της αριστεράς, ιδιαίτερα του Σύριζα, εμφανίζονται ιδιαίτερα χαμηλά, να σημειώσουμε μόνο ότι  περίπου 3 χρόνια πριν ο Σύριζα έπαιρνε στις δημοσκοπήσεις πάνω από 20%, αν υπολογίσουμε και το ποσοστό του Κ.Κ.Ε. και άλλων μικρότερων σχηματισμών, μιλάμε περίπου για ένα, θολό έστω,  30% «αριστερής πρόθεσης ψήφου» συνολικά. Το μόνο ιστορικό προηγούμενο, σε πραγματικές εκλογές όμως, είναι το 24,4% που πήρε η Ε.Δ.Α. στις εκλογές του 1958 και βγήκε δεύτερο κόμμα. Να πούμε ακόμη ότι από  τις κάλπες της 11ης Μαΐου 1958 η ΕΡΕ βγήκε νικήτρια με 41,16% και απόλυτη κοινοβουλευτική πλειοψηφία 171 εδρών και η ΕΔΑ ήρθε δεύτερη με 24,42% και 79 βουλευτές, εκ των οποίων οι 21 εδήλωσαν ανεξάρτητοι. Το Κόμμα των Φιλελευθέρων ήρθε τρίτο με 20,67% και 36 έδρες και η βασικώς κεντρώα ΠΑΔΕ τέταρτη με 10,62% και 10 έδρες.(1)

Κατά την εκτίμησή μου το δογματικό και δύσκαμπτο Κ.Κ.Ε. είναι εξαιρετικά δύσκολο να σπάσει το εκλογικό φράγμα του 7-8 %, η οργανωτικίστικου τύπου «ηγεμονία»,  με τα κορδόνια της ΚΝΕ και τους οικοδόμους που απέμειναν, δεν είναι δυνατόν να μετατραπεί σε ιδεολογική, και για τον απλούστατο λόγο ότι ουσιαστικά καμιά νέα ιδέα, πολιτική ή άλλη,  δε γεννήθηκε στο κόμμα αυτό τα τελευταία χρόνια. Αν θέλουμε να είμαστε δίκαιοι, μόνο ο Σύριζα της εποχής Αλαβάνου κατάφερε να απευθυνθεί στοιχειωδώς σοβαρά σε ευρύτερα ακροατήρια. Βεβαίως η σχεδόν αλαζονική στάση του ίδιου του κ. Αλαβάνου, «καλώς τα τα παιδιά» έλεγε στους Πασόκους στη Βουλή, και άλλοι παράγοντες που δεν είναι του παρόντος, οδήγησαν και στην εκλογική καθίζηση του Σύριζα.

Η κ. Μπακογιάννη, με σαφείς αναφορές σε έναν μάλλον κακόφημο «φιλελευθερισμό» δύσκολα θα καταφέρει να συγκροτήσει κόμμα με αξιώσεις, παρά τις κουμπαριές, τους μηχανισμούς και τη σκανδαλώδη στήριξη από πολλά Μ.Μ.Ε. Η εξέλιξη με χαροποιεί ιδιαιτέρως, αρκετά τράβηξε ο τόπος από την απίθανη αυτή οικογένεια. Η νεοφιλελεύθερη στροφή του Πασόκ και του κ. Παπανδρέου προς την αγορά κάνει μάλλον περιττή για «το κεφάλαιο» την ύπαρξη νέου κόμματος, εξάλλου η ίδια εντάσσεται εκ των πραγμάτων στο «παλιό» πολιτικό προσωπικό, και οι μνήμες από τη διακυβέρνηση της Ν.Δ. είναι νωπές:

Πηγή: εφημερίδα το Βήμα.

Πηγή Ελευθεροτυπία.

Τα πράγματα εμφανίζονται πιο αισιόδοξα για το εγχείρημα της Δημοκρατικής Αριστεράς του  κ. Κουβέλη, κι αυτό γιατί μετά τη ρήξη του Πασόκ με ευρύτερα υπαλληλικά στρώματα και τους μικρομεσαίους, υπάρχει ζήτημα ‘εκπροσώπησης» τους. Κατά την εκτίμηση μου η σοβιετικού τύπου αισθητική και ρητορική του Κ.Κ.Ε. δεν πρόκειται να πείσει, γενικά, αυτόν τον κόσμο. Ενα κόμμα με σαφή, ας πούμε, σοσιαλδημοκρατικά ή και κεντρώα χαρακτηριστικά έχει, δυνάμει, σοβαρότατες πιθανότητες επιτυχίας. Θεωρώ δε αστεία την άποψη ορισμένων φίλων ότι δημιουργούνται δήθεν «αναχώματα» προς την υποτίθεται ριζοσπαστική, συνεπή κλπ αριστερά:  οι «μάζες» θα πήγαιναν δηλαδή στην «πραγματική» αριστερά, αλλά τις παραπλάνησε ο  Κουβέλης και τις γοήτευσαν οι «οπορτουνιστές» και ο Κύρκος με τη φυσαρμόνικα. Η σοσιαλδημοκρατία είναι υπαρκτό πολιτικό ρεύμα εντός της ελληνικής κοινωνίας στον ένα ή τον άλλο βαθμό, είτε μας αρέσει είτε όχι. Ένα κόμμα κρίνεται, εκτός των άλλων, και από το αν μπορεί να θέτει ανοιχτά ερωτήματα στην κοινωνία, να γονιμοποιεί τον πολιτικό διάλογο και τα κοινωνικά κινήματα, να ενισχύει τη δημοκρατική συλλογική δράση των πολιτών, να προτείνει εναλλακτικές λύσεις κλπ, τίποτα κακό δε βρίσκω εξ ορισμού στη δημιουργία ενός ακόμη κόμματος που αναφέρεται στην αριστερά, όσες διαφωνίες κι αν έχω με ορισμένες θέσεις του.

Βεβαίως, για όσους κατέχουν άπαξ και εργολαβικά «την» αλήθεια, μαρξιστική ή άλλη,  αυτά είναι λεπτομέρειες… Για τα υπόλοιπα θα φροντίσει η λενινιστική αρχή: όσο χειρότερα για το λαό, τόσο καλύτερα για μας. Κι αν τα γεγονότα συνεχίζουν να είναι «πεισματάρικα¨ και να μη συμφωνούν με τις εκτιμήσεις  της «πρωτοπορίας», τόσο το χειρότερο γι αυτά…

Πηγές: Υπουργείο ΕσωτερικώνΕφημερίδα το Βήμα

(1) Η αριστερή εκλογική έκπληξη του 1958,  Καθημερινή.

(2) Ορθοπεταλιά 36 χρόνια, Ελευθεροτυπία.

Advertisements

One response to “Τα εκλογικά συστήματα και η αριστερά

  1. Pingback: Σχέδιο Καλλικράτης: η νέα ολιγαρχία εξοπλίζεται « ΑΝΤΙΚΑΠΙΤΑΛΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΤΡΟΠΗ στη ΔΥΤΙΚΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: