Ερανιστής

Κείμενα, άρθρα και ροές επιλεγμένων ειδήσεων

Διακήρυξη Via Campesina: τι είναι η Τροφική Κυριαρχία.




Αναδημοσίευση*

Διακήρυξη Via Campesina.

"Για εμάς, όλα όσα λέγονται περί "κέρδους για όλους" απλά δεν είναι ρεαλιστικό. Υπόσχονται διαφάνεια και καλή διακυβέρνηση λες και οι ξένοι επενδυτές θα σεβαστούν τα δικαιώματα των κοινοτήτων όσο αφορά την γη, τη στιγμή που ούτε καν οι τοπικές κυβερνήσεις δεν το κάνουν."(κλικ για περισσότερα)

Τροφική κυριαρχία είναι το δικαίωμα των λαών και των χωρών να καθορίζουν την αγροτική και διατροφική πολιτική τους χωρίς ντάμπινγκ αγροτικών προϊόντων από τρίτες χώρες. Η τροφική κυριαρχία περιλαμβάνει:
• την προτεραιότητα της τοπικής αγροτικής παραγωγής, έτσι ώστε να τραφεί ο τοπικός πληθυσμός, και την πρόσβαση των αγροτών και των ακτημόνων σε γη, νερό, σπόρους και πίστωση. Έτσι, προκύπτει η ανάγκη για αναδιανομή γης, για αγώνα ενάντια στους γενετικά τροποποιημένους οργανισμούς, για ελεύθερη πρόσβαση σε σπόρους και για προστασία του νερού ως δημόσιου αγαθού που θα μπορεί να διανέμεται βιώσιμα.
• το δικαίωμα των αγροτών και χωρικών στην παραγωγή τροφής, και το δικαίωμα των καταναλωτών να αποφασίζουν τι καταναλώνουν και πώς και από ποιον παράγεται.
• το δικαίωμα των χωρών να αυτοπροστατεύονται από εισαγωγές αγροτικών προϊόντων και τροφίμων σε χαμηλές τιμές.
• τη σύνδεση των τιμών των αγροτικών προϊόντων με το κόστος παραγωγής τους. Αυτό μπορεί να επιτευχθεί αν οι χώρες έχουν το δικαίωμα να επιβάλλουν φόρους στις υπερβολικά φθηνές εισαγωγές, αν δεσμεύουν υπέρ μιας βιώσιμης αγροτικής παραγωγής και αν ελέγχουν την παραγωγή στις εσωτερικές αγορές έτσι ώστε να αποφεύγουν δομικά πλεονάσματα.
• τη συμμετοχή του πληθυσμού στις επιλογές της αγροτικής πολιτικής.
• την αναγνώριση των δικαιωμάτων των γυναικών αγροτών, οι οποίες παίζουν βασικό ρόλο στην παραγωγή τροφής και αγροτικών προϊόντων.

Από πού πηγάζει η ιδέα της τροφικής κυριαρχίας;

Η ιδέα της τροφικής κυριαρχίας αναπτύχθηκε από τη Via Campesina, μπήκε στον δημόσιο διάλογο κατά τη διάρκεια του Παγκοσμίου Συνεδρίου Διατροφής το 1996 και αποτελεί μια εναλλακτική απάντηση στις νεοφιλελεύθερες πολιτικές. Από τότε, αυτή η ιδέα αποτελεί κύριο ζήτημα στον διεθνή αγροτικό διάλογο, ακόμη και μέσα στα όργανα των Ηνωμένων Εθνών. Ήταν το κύριο θέμα του φόρουμ των ΜΚΟ, που έλαβε χώρα παράλληλα με το Παγκόσμιο Συνέδριο Διατροφής τον Ιούνιο του 2002.

Οι νεοφιλελεύθερες πολιτικές καταστρέφουν την τροφική κυριαρχία

Ο ι νεοφιλελεύθερες πολιτικές δίνουν προτεραιότητα στο διεθνές εμπόριο και όχι στη διατροφή των ανθρώπων. Δεν έχουν συνεισφέρει καθόλου στην εξάλειψη της πείνας στον κόσμο. Αντιθέτως, έχουν αυξήσει την εξάρτηση των λαών από τις εισαγωγές αγροτικών προϊόντων κι έχουν ενισχύσει τη βιομηχανοποίηση της αγροτικής παραγωγής, θέτοντας έτσι σε κίνδυνο τη γενετική, πολιτισμική και περιβαλλοντική παράδοση του πλανήτη μας, αλλά και την υγεία μας. Έχουν εξαναγκάσει εκατοντάδες χιλιάδες αγρότες να εγκαταλείψουν τις παραδοσιακές αγροτικές πρακτικές τους, να εγκαταλείψουν συνολικά τη γεωργία και να μεταναστεύσουν. Διεθνή ιδρύματα όπως το ΔΝΤ (Διεθνές Νομισματικό Ταμείο), η Παγκόσμια Τράπεζα και ο ΠΟΕ (Παγκόσμιος Οργανισμός Εμπορίου) έχουν εφαρμόσει αυτές τις νεοφιλελεύθερες πολιτικές, οι οποίες υπαγορεύονται από τεράστιες πολυεθνικές εταιρείες και υπερδυνάμεις. Διεθνείς (ΠΟΕ), τοπικές (Συμφωνία Ελεύθερου Εμπορίου της Βόρειας και Νότιας Αμερικής – ΣΕΕΑ) ή διμερείς συμφωνίες «ελεύθερου» εμπορίου αγροτικών προϊόντων, στην ουσία επιτρέπουν σε αυτές τις εταιρείες να ελέγχουν την παγκοσμιοποιημένη αγορά τροφίμων. Ο ΠΟΕ είναι ένας εντελώς ανεπαρκής οργανισμός σε ό,τι αφορά στην αντιμετώπιση ζητημάτων που σχετίζονται με τη διατροφή και τη γεωργία. Έτσι, η Via Campesina απαιτεί την απομάκρυνση του ΠΟΕ από τη γεωργία.
Η μάστιγα των φτηνών εισαγόμενων γεωργικών προϊόντων: Το ντάμπινγκ, ο κατακλυσμός των εσωτερικών αγορών με γεωργικά προϊόντα από άλλες χώρες σε χαμηλές τιμές, καταστρέφει την εγχώρια παραγωγή προϊόντων διατροφής παγκοσμίως. Ας πάρουμε για παράδειγμα το ευρωπαϊκό γάλα που εξάγεται στην Ινδία, το αμερικανικό χοιρινό στην Καραϊβική, και το κρέας και τα δημητριακά από την Ευρωπαϊκή Ένωση στην Αφρική, ή τις ζωοτροφές στην Ευρώπη κ.λπ. Αυτά τα προϊόντα εξάγονται σε τιμές κάτω του κόστους παραγωγής τους χάρη στις πρακτικές ντάμπινγκ. Οι ΗΠΑ και η Ε.Ε. πέτυχαν την έγκριση από τον ΠΟΕ μιας νέας πρακτικής ντάμπινγκ, η οποία αντικαθιστά τις επιδοτήσεις εξαγωγών με γενναίες μειώσεις των τιμών των αγροτικών προϊόντων τους σε συνδυασμό με άμεσες πληρωμές, που γίνονται από το κράτος. Για να επιτευχθεί η τροφική κυριαρχία, το ντάμπινγκ πρέπει να σταματήσει!
Η τροφική κυριαρχία υποστηρίζει το δίκαιο εμπόριο. Η τροφική κυριαρχία δεν εναντιώνεται στο εμπόριο, αλλά στην προτεραιότητα που δίνεται στις εξαγωγές. Με λίγα λόγια, παρέχει διατροφική ασφάλεια στον λαό, ενώ ανταλλάσσει με άλλες περιοχές συγκεκριμένα προϊόντα που εξασφαλίζουν τη διαφορετικότητα στον πλανήτη μας. Υπό την άμεση ευθύνη των Ηνωμένων Εθνών (Ο.Η.Ε.), αυτού του είδους το εμπόριο πρέπει να ενταχθεί σε ένα νέο πλαίσιο, το οποίο θα:
• δίνει προτεραιότητα στην τοπική παραγωγή κι όχι στις εξαγωγές,
• επιτρέπει στις χώρες να αυτοπροστατεύονται από φτηνές εισαγωγές,
• επιτρέπει κρατική βοήθεια προς τους αγρότες, αρκεί αυτή η βοήθεια να μη στοχεύει άμεσα ή έμμεσα στις εξαγωγές σε χαμηλές τιμές,
• εξασφαλίζει σταθερές τιμές αγροτικών προϊόντων σε διεθνές επίπεδο, μέσω διεθνών συμφωνιών ελέγχου της προσφοράς.

Η πρόσβαση στις διεθνείς αγορές δεν είναι λύση για τους αγρότες.

Το κύριο πρόβλημα για τους αγρότες είναι η έλλειψη πρόσβασης στη δική τους τοπική αγορά, γιατί οι τιμές είναι πολύ χαμηλές για τα δικά τους προϊόντα και αντιμετωπίζουν πρακτικές ντάμπινγκ φτηνών αγροτικών προϊόντων από άλλες χώρες. Η πρόσβαση στις διεθνείς αγορές αφορά μόνο το 10% της παγκόσμιας αγροτικής παραγωγής, η οποία ελέγχεται από πολυεθνικές επιχειρήσεις και τεράστιες αγροτο-βιομηχανικές εταιρείες. Το παράδειγμα των τροπικών προϊόντων (καφές, μπανάνες) το αποδεικνύει ξεκάθαρα: Υπάρχει ελεύθερη πρόσβαση στις αγορές για τις χώρες του Βορρά, ενώ οι μικροκαλλιεργητές στον Νότο δεν έχουν καταφέρει να βελτιώσουν τη θέση τους ούτε στο ελάχιστο.
Οι αγροτικές πολιτικές πρέπει να υποστηρίζουν τη βιώσιμη οικογενειακού τύπου γεωργία και στον Βορρά και στον Νότο. Για να πετύχουν την τροφική κυριαρχία, οι χώρες στον Βορρά και στον Νότο πρέπει να είναι ικανές να υποστηρίξουν τη γεωργική παραγωγή τους έτσι ώστε να εξασφαλίσουν το δικαίωμα στην τροφή για τους πληθυσμούς τους, αλλά και να προστατεύσουν το περιβάλλον τους, να αναπτύξουν βιώσιμη αγροτική παραγωγή και να προστατευθούν από τις πρακτικές ντάμπινγκ. Επίσης πρέπει να είναι ικανές να βοηθήσουν τη γεωργία τους να εξυπηρετήσει και άλλα δημόσια συμφέροντα, τα οποία μπορεί να διαφέρουν ανάλογα με τη χώρα και τις πολιτισμικές παραδόσεις. Σήμερα όμως οι ΗΠΑ και η Ε.Ε. μειώνουν τις τιμές στις εσωτερικές αγορές τους και ρίχνουν τα πλεονάσματά τους στις διεθνείς αγορές, καταστρέφοντας την αγροτική παραγωγή οικογενειακού τύπου και στον Βορρά και στον Νότο.
Οι συμμαχίες είναι ουσιαστικές σ’ αυτή την πορεία ενάντια στις νεοφιλελεύθερες πρακτικές. Επί αρκετά χρόνια η Via Campesina έχει παίξει κύριο ρόλο στην ανάπτυξη διεθνών δικτύων κοινωνικών και περιβαλλοντικών κινημάτων, αναπτυξιακών ΜΚΟ, ενώσεων καταναλωτών… Από το Σιάτλ ως τη Γένοβα και το Πόρτο Αλέγκρε, αυτά τα δίκτυα αναπτύσσουν προτάσεις και στρατηγικές οι οποίες είναι ουσιαστικές στην πάλη ενάντια στις νεοφιλελεύθερες πολιτικές και στην ανάπτυξη πολιτικών αλληλεγγύης.

Μετάφραση: Κώστας Μαυρίδης

*Τη διακήρυξη αναδημοσιεύω απο την ιστοσελίδα του Άρδην.

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: