Ερανιστής

Κείμενα, άρθρα και ροές επιλεγμένων ειδήσεων

Η οικολογία ως επιχείρηση.


modern-times

.

«Όταν ο οικολόγος πολίτης ισχυρίζεται ότι θέτει το πιο ενοχλητικό ερώτημα: ποιον κόσμο θα αφήσουμε στα παιδιά μας, αποφεύγει να θέσει ένα άλλο πραγματικά ανησυχητικό ερώτημα: Σε τι είδους παιδιά θα αφήσουμε τον κόσμο;»

Jaime Semprun.

Πάνω απ’ όλα πρέπει να είμαστε καλοί καταναλωτές, αλλιώς το σύστημα, αυτό ντε ,το «κεφαλαιοκρατικό», μπλοκάρει, αφού βασίζεται και στη συνεχή παραγωγή και ζήτηση προϊόντων, στη δημιουργία «τεχνητών», ας πούμε, αναγκών, οι οποίες παρουσιάζονται, και γίνονται τελικά , ως «φυσικές».

Σε αυτά τα πλαίσια η «ανάγκη» λ.χ. αλλαγής του κινητού τηλεφώνου  παρουσιάζεται από την αγορά, με τη διαφήμιση κυρίως, ως πράξη » λογική»« και φυσική», ακόμα και όταν η νέα συσκευή δεν προσφέρει σχεδόν καμμιά  επιπλέον δυνατότητα. Ο «τρόπος» του βίου μας, οικολογικός ή συμβατικός,  παραμένει εν πολλοίς προσανατολισμένος στην κατανάλωση, ακόμα και «πολιτιστικών» προϊόντων. Το αποτέλεσμα στην προηγούμενη περίπτωση είναι, μεταξύ άλλων, να αλλάζουμε δεκάδες συσκευές και να δημιουργούμε τόνους ηλεκτρονικά σκουπίδια. «Πράσινη οικονομία», «πράσινη» κατανάλωση, λοιπόν, «κι όποιος δεν καταλαβαίνει, δεν ξέρει που πατά και που πηγαίνει….»

Η «κυρίαρχη» επιχειρηματική   οικολογία κυρίως  απευθύνεται στους «ευαίσθητους» και πολίτες και λέει διάφορα «σωστά»: να ανακυκλώνουμε τις συσκευές, να σβήνουμε τις λάμπες, να αγοράζουμε χύμα μελιτζανοσαλάτα κλπ. Ένα πράγμα δεν αμφισβητεί μόνο: τον πυρήνα του παραγωγικού και καταναλωτικού μοντέλου που κυριαρχεί στο δυτικό κόσμο.

Η ριζοσπαστική οικολογία θα μπορούσε λ.χ. να πει, αλλά δεν το λέει επαρκώς και πειστικά: να μην αλλάζουμε συσκευές με αυτούς τους ρυθμούς, να έχουμε μέσα μαζικής μεταφοράς και όχι ¨οικολογικά» αυτοκίνητα.

Αν επεκτείνουμε τα απλοϊκα. ενδεχομένως,  παραδείγματα στο σύνολο των προϊόντων που καταναλώνουμε (αυτοκίνητα, τηλεοράσεις, έπιπλα κλπ) το σύνθημα  της «λιγότερης» κατανάλωσης  τείνει να γίνει  ένα αντισυστημικό πρόταγμα, με την έννοια ότι αμφισβητεί, σημειολογικά και στην πράξη, το κυρίαρχο καπιταλιστικό μοντέλο του πολίτη-καταναλωτή, ο οποίος εργάζεται με όλο και χειρότερους όρους, πασχίζοντας να καταναλώσει όλο και «περισσότερα» «απαραίτητα» προϊόντα.

Μια τέτοια οπτική του, χρήσιμου κατά τα άλλα, οικολογικού κινήματος θα μπορούσε να θέσει υπό αμφισβήτηση, σήμερα, τώρα,  και όχι μετά τη «μεγάλη νύχτα», το κυρίαρχο μοντέλο οργάνωσης της οικονομίας και της κοινωνίας.

afisa_gia_29-3_kiprou_patision

.

Η οικολογική ανησυχία των κυβερνητικών κομμάτων στην Ελλάδα είναι μάλλον ετεροχρονισμένη αντίδραση σε αντίστοιχες τάσεις στην Ευρώπη και τον κόσμο, παρά προέκυψε ως αποτέλεσμα ενός συνολικότερου σχεδιασμού για την οικονομία και τη χώρα. Τέτοιος σχεδιασμός δεν υπάρχει έτσι κι αλλιώς. Τα εγχώρια πολιτικά κόμματα  αποδείχτηκαν ανίκανα ακόμα και για στοιχειώδη «αστικό» εκσυγχρονισμό και εξορθολογισμό του συστήματος: οι ιστορίες με το Εθνικό Κτηματολόγιο, τις πυρκαγιές και την εγκατάλειψη της υπαίθρου είναι  χαρακτηριστικές,  και δεν χρειάζεται να προσθέσει κανείς  τίποτα.

Η κοινοβουλευτική αριστερά είναι αλήθεια ότι κρατάει αξιοπρεπή και γενικά συνεπή στάση σε ανάλογα θέματα, τόσο στη Βουλή όσο και σε επίπεδο γειτονιάς ή «κινήματος».Όποια κριτική κι αν ασκήσει κανείς, η αριστερά έχει άλλου τύπου ευθύνες, για να μην πω «καθήκοντα», όπως λέει κι ένας φίλος.  Είναι επίσης αλήθεια ότι η παρουσία της συμβάλλει τουλάχιστον στον έλεγχο και την  ανάδειξη των οικολογικών ζητημάτων στις τοπικές κοινωνίες και γενικότερα. Να σημειώσω ακόμη την ύπαρξη και δράση αρκετών ανεξάρτητων κινήσεων σε πόλεις και γειτονιές και τη συμμετοχή σε αυτές πολλών ανθρώπων με αναφορές στην «εκτός των τειχών» αριστερά.

Οι Οικολόγοι Πράσινοι, όσοι είναι ενεργοί, έχουν μάλλον δυσανάλογη συμμετοχή, σε σχέση με αυτή που τους αποδίδεται συνήθως: Περιβαλλοντικά χάπενινγκ με Μ.Κ.Ο. κυρίως, μέχρι τώρα τουλάχιστον, με ακίνδυνες και γενικόλογες αιχμές.

Οι δε κινητοποιήσεις, ειδικά όσες διοτγανώνει η Greenpeace ή το  WWF, γίνονται δια αντιπροσώπων: αντί να καλέσουν τους πολίτες να αγωνιστούν συλλογικά, π.χ. με μια συγκέντρωση ή διαδήλωση, το κάνουν οι ίδιοι με ημι-επαγγελματίες ακτιβιστές,. Καθόλου δημοκρατικό δε μου φαίνεταΙ αυτό…

Μας θέλουν δηλαδή «χρηματοδότες» ή «υποστηρικτές» αλλά όχι και διαδηλωτές, η κορυφαία στιγμή της «δράσης» μας είναι η συνειδητή κατανάλωση «πράσινων» προϊόντων.

visa-credit-card-thumb-large

.

Η δε έκδοση  κατοχή πράσινης πιστωτικής κάρτας, όπως προτείνει το WWF Ελλάς θα προκαλέσει νέα ρήγματα στο χρηματωπιστωτικό σύστημα…

Για τα άλλα φροντίζουν αυτοί…

Οι οικολογικές οργανώσεις και οι ποικιλώνυμες εταιρείες γνωρίζουν πολύ καλά ότι το κόστος της απορρύπανσης και της ανακύκλωσης ανεβαίνει συνεχώς. Ξέρουν  ακόμη ότι η κατάσταση θα επιδεινωθεί δραματικά, όσο κι αν «πρασινίσουν» οι βιομηχανίες, όσο κι αν αλλάξει η «συμπεριφορά των καταναλωτών». Είναι χαρακτηριστικό ότι όλο και περισσότερες πολυεθνικές, ουσιαστικά  με την «ιδεολογική» στήριξη δεκάδων Μ.Κ.Ο., επενδύουν  στον τομέα αυτό με εταιρίες «οικολογικής διαχείρισης», ανακύκλωσης κ.τ.ο…

Ακόμα κι αν δεχτούμε, που τα δεχόμαστε,  αυτά που λέει λ.χ. η GREENPEACE, ότι δεν χρηματοδοτείται από τις εταιρίες που παράγουν «πράσινα προϊόντα», η ουσία παραμένει η ίδια. Η κριτική της καλής οργάνωσης το πολύ  να φτάσει μέχρι την προειδοποίηση  για παραπλανητική σήμανση στα προϊόντα και οδηγίες προς τους «καταναλωτές».

Χρήσιμα κι αυτά.

Αν χρηματοδοτείσαι από το κράτος, είναι λίγο αταίριαστο  λ.χ. να καταγγέλλεις αποφασιστικά την κατάντια του σιδηροδρομικού δικτύου της χώρας, συνδέοντας ενδεχομένως, το οικολογικό με το κοινωνικό ζήτημα. Αν δίπλα στο αίτημα για οικολογικές μετακινήσεις, βάλεις και το αίτημα για φτηνές και ποιοτικές δημόσιες συγκοινωνίες, θα σε «πιέσουν» πολλοί: η εκάστοτε κυβέρνηση που σε χρηματοδοτεί, μερίδα των συγκροτημάτων του τύπου, μέχρι όλο το σύμπλεγμα που συνδέεται με τον «κύκλο» του αυτοκινήτου στην Ελλάδα και την Ευρώπη, και το οποίο επίσης προσφέρεται τακτικά ως γαλαντόμος και «περιβαλλοντικά ευαίσθητος» «χορηγός»…

Τα λεφτά είναι πολλά, όπως διαβάζω στη στήλη του Στάθη στην Ελευθεροτυπία:

Για ένα εύρος θεμάτων που ξεκινούν απ’ τα ανθρώπινα δικαιώματα και την ποιμαντική διακονία της Εκκλησίας και φθάνουν έως τις ανησυχίες τινών για τη χλωρίδα στο Κόσσοβο

η πατρίδα σιτίζει (πλουσιοπάροχα) πάνω από 60.000 (ή μήπως πάνω από 100.000) ευαίσθητους συμπολίτες μας, μέσα από 130-150 οργανώσεις (ενώ την πιστοποίησή τους περιμένουν άλλες 350!)

Τα ποσά που έχουν απορροφήσει (ευφημισμός του κατασπαράξει) πολλές απ’ αυτές τις οργανώσεις είναι απίστευτα: 910.000 ευρώ για την «κοινωνική ενδυνάμωση» σεισμόπληκτων στο… Πακιστάν, 102.000 ευρώ (κι άλλες 159.000 ευρώ από κοινού με άλλη ΜΚΟ) για ανακαίνιση σχολείου στο Κιρκούκ!!

Χείμαρρος τα χιλιάρικα: 870.000 ευρώ για «δράσεις» (τι βαρβαρισμός!) όπως η επιμόρφωση νομικών για το… κράτος… δικαίου στη.., Μολδαβία!! (Τα στοιχεία από έρευνα του περιοδικού «ΕΠΙΚΑΙΡΑ»).

Μόνον τη διετία 2005-6 οι ΜΚΟ διαχειρίστηκαν πάνω από 220.000.000 ευρώ -χείμαρρος τα χιλιάρικα, ποτάμια τα εκατομμύρια. Απ’ την τσέπη του Μήτσου (που δεν τον αντέχει η οικονομία).

.

Πολλές εταιρείες επενδύουν, μάλλον έξυπνα από τη σκοπιά τους, στη συνέχιση αυτού του  «παράλογου» ενεργοβόρου παραγωγικού μοντέλου στα»φιλελεύθερα» πλαίσια του οποίου το «κεφάλαιο», εθνικό ή παγκοσμιοποιημένο, θα κερδίζει και θα αυγατίζει εσαεί: είτε από την κερδοφορία σε βάρος των εργαζομένων και των φυσικών πόρων, είτε από την «ευγενή» προσπάθεια να «σωθεί ο πλανήτης». Οι υπεύθυνοι για την αποψίλωση των δασών σε παγκόσμια κλίμακα μπορούν άνετα να πουλάνε «πράσινα» κλιματιστικά, εισπράττοντας  μάλιστα  οικολογικά εύσημα και κάμποση δωρεάν διαφήμιση…Με περισσότερα ή λιγότερα  «πράσινα»  προιόντα, πάντως, τα πριόνια στον Αμαζόνιο συνεχίζουν…


Μονά ζυγά κερδίζουν οι οικολογούντες κερδοσκόποι και, καθώς φαίνεται,  οι περισσότεροι  οικολόγοι νέας κοπής  ούτε θέλουν, ούτε μπορούν να αναποδογυρίσουν το τραπέζι…

Αυτού του είδους η καθεστωτική οικολογία συμμαχεί και συντάσσεσαι πολύ άνετα με τους πάντες  για την υποκριτική «Ημέρα της γης» και δηλώνει σε όλους τους τόνους παρούσα, προκειμένου να συμβάλλει, και ως κυβερνητικός εταίρος άμα λάχει, στο πρασίνισμα του ελληνικού παρασιτισμού. Οι πράσινοι της Ευρώπης έδειξαν το δρόμο ήδη από τη δεκαετία του 90…

Αφού επικρότησαν πρώτα τους «οικολογικούς βομβαρδισμούς» στην πρώην Γιουγκοσλαβία..

Οι δικοί μας άργησαν λιγάκι, αλλά ελπίζουν να τα καταφέρουν…

Τα προηγούμενα δεν αφορούν βεβαίως το σύνολο των ανθρώπων που δραστηριοποιούνται στις Μη Κυβερνητικές Οργανώσεις, ούτε το σύνολο των οργανώσεων. Το θέμα έξαλλου δεν μπορεί να εξαντληθεί εδώ.

Αυτό που προσπαθησα να δείξω είναι τα πολιτικά όρια του όλου εγχειρήματος και το γεγονός ότι η ίδια η «σωτηρία του πλανήτη» εμφανίζεται ως νέο πεδίο κερδοφορίας.

Αντιγράφω από τη σελίδα του δικτύου Μεσόγειος SOS:

Αφίσσα

.


«Το πρόβλημα του νερού δεν είναι ένα ισοζύγιο «ζήτησης και προσφοράς» το οποίο λύνεται με νέα έργα. Δεν αντιμετωπίζουμε μια χρόνια «ανεπάρκεια» νερού, ούτε τα ποτάμια «χάνονται στη θάλασσα». Το νερό είναι ένας ανανεώσιμος πόρος και υπάρχει αρκετό για όλους μας. Το πρόβλημα είναι ότι θέλουμε όλο και περισσότερο.
Αυτό που πρέπει να κάνουμε είναι να περιορίσουμε την κατανάλωσή μας. Τα προβλήματα του νερού είναι άρρηκτα συνδεδεμένα με την κοινωνία μας, τις καταναλωτικές συνήθειες και πρότυπά μας και εν τέλει τις επιλογές μας για τον κόσμο τον οποίο θέλουμε να φτιάξουμε. Η νέα κουλτούρα για το νερό, την οποία προωθούμε, δίνει έμφαση στις τοπικές λύσεις και στην εξοικονόμηση.»

Oύτε μια απλή αναφορά στο νερό ως δημόσιο αγαθό, ούτε λέξη για την παράδοση των υδάτινων πόρων σε ιδιωτικά συμφέροντα, ούτε γραμμή για την υδροβόρο δραστηριότητα συγκεκριμένων εταιρειών, απλώς πρέπει «να περιορίσουμε» την κατανάλωση μας, «όλοι», γενικώς…

Η ανεξέλεγκτη χρήση του μπορεί να δημιουργήσει προβλήματα στον υδροφόρο ορίζοντα.

Ποτιστήρι: Η ανεξέλεγκτη χρήση του μπορεί να δημιουργήσει προβλήματα στον υδροφόρο ορίζοντα.

Ίδια   ευθύνη λοιπόν έχει  ο μπάρμπα- Κώτσος που ποτίζει μια ρίζα ντομάτα, ίδια και ο μεγαλοξενοδόχος που ποτίζει τα στρέμματα με το γκαζόν, δίκαια πράγματα…



«Το πρόβλημα είναι ότι θέλουμε όλο και περισσότερο.» νερό, συνεχίζει η καλή οργάνωση.

Ποιοί θέλουμε και γιατί το θέλουμε;  χρήσιμο είναι  να είμαστε πιο αναλυτικοί… Κάτι πολυεθνικές βλέπω να θέλουν όλο και περισσότερο νερό, κάτι απελπισμένους αγρότες και κάτι εκατομμύρια άνθρωπους ανά τον κόσμο…

Νερό χρειάζονται κάποιοι για τις  πισίνες τους , νερό χρειάζεται κι ο μέσος άνθρωπος για να κάνει φασολάδα…

Ίδιο το πρόβλημα στην Εκάλη, ίδιο και στο θεσσαλικό κάμπο…

Στην ίδια «σχολική» γραμμή και το WWF Ελλάς, γράφει για τα νέα μέτρα:

«… μόνη λύση για τη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου από την ιδιωτική αυτοκίνηση είναι τα κίνητρα για περιορισμό της χρήσης των αυτοκινήτων, με κορυφαίο την αναβάθμιση των συστημάτων μαζικής μεταφοράς, η οποία μπορεί να συνοδευτεί από εκτεταμένες πεζοδρομήσεις και ποδηλατοδρομήσεις και απαγόρευση της κυκλοφορίας στο κέντρο της Αθήνας…»

Αναβάθμιση των συστημάτων μαζικής μεταφοράς», γενικώς…ποιός θα την κάνει και με τί κίνητρο δεν θα μας πουν ούτε αυτοί…Η φράση «δημόσια μέσα μεταφοράς» κάνει τζίζ…., για να μην πούμε  » δωρεάν» και σαλπάρουμε οριστικώς για τον πολιτικό Καιάδα…

Θα μπορούσα να συνεχίσω και με δεκάδες άλλα παραδείγματα, το συμπέρασμα θα είναι το ίδιο: γιαλαντζί οικολογία η οποία χωράει τους πάντες ή σχεδόν, και τα αριστερά σκυλιά δεμένα..

Θεωρώ επίσης χρήσιμες   τις 50 συμβουλές για να σώσουμε τον πλανήτη, απλώς υποστηρίζω ότι έτσι δ ε ν θα τον σώσουμε. Με τίποτα. Κι αυτό γιατί πλέον, πέρα από τις αγαθές προθέσεις, οι οποίες δεν είναι έτσι κι αλλιώς δεδομένες για όλους, οι υποψίες των προηγούμενων δεκαετιών, έγιναν πλέον βεβαιότητες.

Ενδεικτικά, παραθέτω ένα δημοσίευμα της Καθημερινής για την καταστροφή του Αμαζονίου.

Η «αειφόρος» ανάπτυξη του καπιταλισμού, έτσι λέγεται τί να κάνουμε, το ξέρουμε πλέον και  με στοιχεία, θα υποβαθμίσει τραγικά το φυσικό περιβάλλον στον πλανήτη στις επόμενες δεκαετίες και θα δοκιμάσει με ιστορικά πρωτόγνωρο τρόπο τα όρια της οικολογικής του αντοχής.

Το «κεφάλαιο» και οι πολυεθνικές εταιρείες  γνωρίζουν  μόνο  τη λογική της αέναης ανάπτυξής τους,  κανένας φιλοσοφικός ή ηθικός ή οικολογικός  ενδοιασμός δεν πρόκειται να τους σταματήσει.

Και είναι γνωστό, πλέον,  τι συμβαίνει στο βάλτο, όταν μαλώνουν τα βουβάλια: την πληρώνουν τα βατράχια.

Advertisements

3 responses to “Η οικολογία ως επιχείρηση.

  1. Κλεοπάτρα και Μινγκ Αύγουστος 17, 2009 στο 21:39

    Θαυμάσια ανάρτηση, θίγει το ζήτημα επί της ουσίας!

  2. Pingback: Εδώ μεταλλαγμένες πατάτες amflora! « Ερανιστής

  3. Pingback: Η κατάρα του πεύκου: Ζαχαρίας Παπαντωνίου (1877-1940). | Ερανιστής - υπό ανέγερση...

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: