Μικρό γλωσσάρι για το 1821*

Μικρό γλωσσάρι για το 1821* A αγάς, ο (τουρκ. aga): άρχοντας, προεστός, πλούσιος αγιαλετέ, το (τουρκ. eyalet): διοικητικό τμήμα αγιάννης, ο (αραβ. ayan): διοικητής, ηγεμόνας αγιοκέρι, το: κερί της μέλισσας για τις εκκλησίες αλά-μπέης, αλαή-μπέης, ο (τουρκ. alay bey): ταγματάρχης χωροφυλακής αλατζάς, ο (τουρκ. alaca): χοντρό και ευτελές βαμβακερό πολύχρωμο ύφασμα αλτινούκι, το (τουρκ. altin [...]

Φόροι και δασμοί στα εισερχόμενα και εξερχόμενα εις την Ελληνικήν επικράτειαν (έγγραφο του 1823)

Για τη συγκεκριμένη σημασία κάποιων λέξεων δείτε και στο μικρό γλωσσάρι για το 1821.

Ηλίας Πετρόπουλος: Επικήδειος για τα ρεμπέτικα τραγούδια

Του Ηλία Πετρόπουλου Επικήδειος λόγος Λόγος επικήδειος διά τα παλαιά άγνωστα ρεμπέτικα τραγούδια, αλλά συγχρόνως και ελεγεία εις ανάμνησιν της ομορφιάς μιας γυναίκας εξαιρετικώς αγαπηθείσης. “Καλούνται ρεμπέτικα τραγούδια τα άσματα των πληγωμένων, απλών, αγνών και αισθαντικών ψυχών της Ελλάδος. Η περιφρονημένη χωρίς ανταπόκριση αγάπη και το τρισμέγιστον μαρτύριον του θαμένου εκουσίως έρωτος από τα ρεμπέτικα [...]

(IV) Ο τζούρος, η τσούρα κι ο τζουράς

Γνωστός άγνωστος, φίλος  παιδικός, με αφορμή ένα προηγούμενο  σκαρίφημα για το γκούι, έκανε τις επόμενες ευστοχότατες και χρησιμότατες παρατηρήσεις: Υπήρχε, βεβαίως, και η πρόταση “κυνηγιούμαστε ;” Η απόλυτη ελευθερία, δηλαδή, χωρίς φραγμούς (ούτε φράχτες …). Οι παραλλαγές “ψηλός – μούμουλος” (ή, καλύτερα, “μούμουλους”, σα λατινική λέξη…) “Μιαμίσιος”, κυρίως, ο μάχιμος βόλος (πολλές φορές γινόταν και [...]

To Λεξικό Σούδα ή Σουίδα σε μορφή pdf

Πάντα με συγκινούν παρόμοια ευρήματα, βρήκα το λεξικό και ονλάιν εδώ: Suda On Line: Byzantine Lexicography. Σούδα ή Σουίδα είναι ένα από τα σημαντικότερα ελληνικά λεξικά ή εγκυκλοπαίδειες το οποίο γράφτηκε τον 10ο αιώνα. Πιθανόν Σούδας ή Σουίδας να είναι το όνομα του συντάκτη του. Περιέχει 30,000 λήμματα, πολλά από τα οποία περιέχουν στοιχεία από [...]

(III) Αναζητώντας τις λέξεις: ούτε γκούι, ούτε γραμμή

Το γκούι ήταν ένα αρκετά γνωστό και διαδεδομένο παιχνίδι, γνωστό και ως λακουβίτσα. Παιζόταν με βόλους. Θα αναφερθώ παρακάτω σε μερικές λέξεις και φράσεις που έχουν σχέση με αυτό, όπως τις άκουγα και τις έλεγα όταν ήμουν πιτσιρίκος. Το γκούι, λοιπόν,  ήταν μια τρύπα στο χώμα, την οποία άνοιγαν συνήθως με σκληρό τακούνι σε κατάλληλο [...]

(ΙΙ)Αναζητώντας τις λέξεις: ρώγες, ρόγες και μανάρια

Σε προηγούμενο ιστογράφημα είχα ασχοληθεί με τις λέξεις γκιζέρι, σουρβάλα και έντισμα. Θα συνεχίσω με μερικές  ακόμα: ρόγα, ρώγα και ντάιμα. Οι λέξεις δε συνιστούν ακόμα κάποιου είδους ενότητα, νοηματική, ετυμολογική ή άλλη και επίσης δεν αναφέρομαι στην ετυμολογία όλων των λέξεων. Επέλεξα γι’ αυτό το λόγο τη μορφή του συνεχούς κειμένου. Συναντούμε αρκετές φορές [...]

(Ι)Αναζητώντας τις λέξεις: γκεζερώ, σουρβάλα, έντισμα

Πριν  το ιστολόγιο συμπληρώσει ένα χρόνο ιντερνετικής ζωής, η μονομελής συντακτική του επιτροπή αποφάσισε να κάνει 360 μοίρες στροφή στην πoιότητα, να γυρίσει δηλαδή εκεί που ξεκίνησε: στη συγγραφή. Ως ζωντανός και ευαίσθητος οργανισμός  που θέλει να είναι, το μπλόγκ προσπαθεί να μαθαίνει και  να εξελίσσεται. Μια κάποια αστάθεια ή κυκλοθυμικότητα είναι νομίζω κατανοητή… Ο [...]

Παλιές διαφημίσεις και “καραμέλαι”από το περιοδικό “Μη χάνεσαι” (1880).

Το περιοδικό, “πολιτικοσατυρική εφημερίς”, όπως διαβάζουμε στους υποτίτλους,  εξέδιδε ο Βλάσης Γαβριηλίδης από το 1880 έως το 1883, όταν το μετέτρεψε σε εφημερίδα, τη γνωστή Ακρόπολη. Έχει  ενδιαφέρον η γλώσσα και η ορθογραφία της εποχής, η οποία σχεδόν εκπλήσσει σήμερα, σημάδι κι αυτό των αλλαγών που ακολούθησαν. Επέλεξα κάποιες διαφημίσεις και ευτράπελα από τη στήλη “Καραμέλαι” στην οποία δημοσεύονταν [...]

“Ο φωτογράφος του χωριού” μια εξαιρετική λαογραφική τηλεοπτική σειρά που προβλήθηκε από την ΕΡΤ την περίοδο 1977-1978.