Οι προφητείες, οι χρησμοί και το ξανθό γένος ΙΙ

Οι προφητείες, οι χρησμοί και το ξανθό γένος ΙΙ Γράφει ο Ερανιστής “Ενθάδε έπαυσεν η Φωνή και εφάνη εις μονόκερως, όστις έψαλλεν την κιθάραν, και ιδού είδον γυναίκα ευγενή, εξηπλωμένην, γυμνήν και αναστενάζουσαν έλεγεν ούτως: έξελθε απ΄εμού Σατανά και εισακουσθήση εν ημέρα θλίψεως [...]“ Φαίνεται δε πιθανή ουχί όμως βεβαία η ερμηνεία των οραμάτων του Αγαθάγελλου, τον οποίο [...]

Γκυστάβ Λε Μπον: Πώς ψηφίζουν οι μάζες

Γκυστάβ Λε Μπον: Πώς  ψηφίζουν οι μάζες «Στην εποχή της ισότητας, οι άνθρωποι δεν έχουν καμιά εμπιστοσύνη ο ένας στον άλλο εξαιτίας της ομοιότητάς τους· όμως, η ίδια αυτή ομοιότητα, τους δίνει μια εμπιστοσύνη σχεδόν απε­ριόριστη στην κρίση του κοινού γιατί δεν τους φαίνεται πιθανό, μια που έχουν όλοι παρόμοια φώτα, η αλήθεια να μη [...]

Τι είναι ο μέντορας [+ ολόκληρη η πρόταση της κ. Διαμαντοπούλου]

Τι είναι ο μέντορας [+ ολόκληρη η πρόταση της κ. Διαμαντοπούλου] Γράφει ο Χατζηπετρής   Αν ψήνεστε, στα σοβαρά ή όχι, να λειτουργήσετε ως πρότυπο για τον/την νεοδιοριζόμενο/η εκπαιδευτικό, αν έχετε διάθεση να τους ενθαρρύνετε και να τους παρέχετε ευκαιρίες για έμπνευση, αναστοχασμό και αυτοαξιολόγηση στα πλαίσια μιας ισότιμης μεντορικής  σχέσης (άλλο και τούτο!) , [...]

Μερικές λέξεις και μια φυσική συνταγή για τον πονόλαιμο.

Μερικές λέξεις και μια φυσική συνταγή για τον πονόλαιμο Γράφει ο Χατζηπετρής Θα ξεκινήσω με το ρήμα σιλαρώνω, το οποίο στην παρδαλή λέξη βρίσκω  ότι σημαίνει τακτοποιώ στα «αντιχασιώτικα». Λέμε ακόμη: με σιλάρωσε = µε κατάφερε Γνωρίζω τη λέξη σε μάλλον μεταφορική χρήση, στη Δυτ. Μακεδονία ακούγεται  λ.χ. η έκφραση «το(υ)ν σιλάρωσε καλά» που σημαίνει του έκανε [...]

Ο Γήταυρος, ο μονιμάς και ο φασιανός που πέταγε προς τον ουρανό

Το επόμενο διήγημα δημοσιεύτηκε στο Ριζοσπάστη και νομίζω ότι είναι ένα κλασσικό δείγμα στρατευμένης, μα πολύ στρατευμένης, λογοτεχνίας. Η ιστορία είναι απλή: Η Ρηνιώ, σάρκα από τη σάρκα του λαού και μέλος του Κ.Κ.Ε., μετά από έναν επιπόλαιο γάμο και πολλές περιπέτειες, καταλήγει ζητιάνα στο πεζοδρόμιο και διαγράφεται από το κόμμα. Τελικά έχουμε ταξικό χάπι [...]

Μιχάλης Γκανάς: Γυάλινα Γιάννενα

Της αγάπης στην Πόπη Μπακίρι από γιαννιώτη γανωτζή να φέγγει να σπιθοβολάει το γέλιο σου τα λόγια σου να σκάνε μέσα μου σαν τις χειρομπομπίδες. Κορμί που λάχτιζες σαν αγριμάκι προτού σε πάρει ο ύπνος, τρεις νύχτες τώρα με διπλό προσκέφαλο αχνίζω νικοτίνη, τρέχω με ογδόντα πυρετό ύστερα με διακόσια τρελαίνομαι στις δημοσιές. Κι η [...]

Θέαμα ἔθνους χρεωκοποῦντος ἄνευ πολέμου

Ένα μικρό απόσπασμα, σχεδόν προφητικό, που έγραψε ο σπουδαίος  Εμμανουήλ Ροΐδης στο τελευταίο τεύχος του περιοδικού Ασμοδαίος:   “Τὸ δὲ ὄντως λυπηρὸν εἶναι ὅτι καθυποτασσόμενοι εἰς πᾶσαν ταπείνωσιν καὶ κακουχίαν, στέργοντες να μένωμεν ἄοπλοι καὶ εἰς πᾶσαν ὕβρινἐκτιθέμενοι, πάλιν δεν κατορθοῦμεν να πληρώνωμεν ὁλοσχερῶς τὰ κατ᾿ἔτος ἐξογούμενα ἡμῶν λύτρα, ἀναγκαζόμενοι να δανειζώμεθα ἀκαταπαύστως, καὶ ἴσως μετ᾿ οὐ πολὺ να [...]

Ανδρέας Κάλβος: θέλει αρετήν και τόλμην η ελευθερία.

ο Ωκεανός [...] Πρόσεχε τώρα· ως άνεμος σφοδρός μέσα εις τα δάση, ο αλαλαγμός σηκώνεται· άκουε των πλεόντων το έια μάλα. Σχισμένη υπό μυρίας πρώρας αφρίζει η θάλασσα, τα πτερωμένα αδράχτια ελεύθερα εξαπλώνονται εις τον αέρα. [κζ'-κη'] Ούτως, εάν την δύναμιν ακούσουν των πτερύγων οι αετοί, το κτύπημα των βροντών υπερήφανοι καταφρονούσι. [...] Πηγή: Ανδρέας [...]

Ο σαλπιγκτής έχει συνάγχην, πολλάς μυίας έχομεν το θέρος…

Του καθηγητή Χρίστου Τσολάκη Αναδημοσίευση* Α. Από τον αγώνα του λόγου 1. Το γλωσσικό ζήτημα και τα σχολικά αναγνωστικά Φίλες και φίλοι, το γλωσσικό μας σήμερα ριζώνει στο γλωσσικό μας χθες. Οι λόγι­οι των ελληνιστικών χρόνων, θαμπωμένοι από την ωριμότητα και ωραιότητα του αττικού λόγου, στράφηκαν προς τα εκεί και δεν καλλιέργησαν το δικό τους [...]

Μικρό γλωσσάρι για το 1821*

Μικρό γλωσσάρι για το 1821* A αγάς, ο (τουρκ. aga): άρχοντας, προεστός, πλούσιος αγιαλετέ, το (τουρκ. eyalet): διοικητικό τμήμα αγιάννης, ο (αραβ. ayan): διοικητής, ηγεμόνας αγιοκέρι, το: κερί της μέλισσας για τις εκκλησίες αλά-μπέης, αλαή-μπέης, ο (τουρκ. alay bey): ταγματάρχης χωροφυλακής αλατζάς, ο (τουρκ. alaca): χοντρό και ευτελές βαμβακερό πολύχρωμο ύφασμα αλτινούκι, το (τουρκ. altin [...]

Φόροι και δασμοί στα εισερχόμενα και εξερχόμενα εις την Ελληνικήν επικράτειαν (έγγραφο του 1823)

Για τη συγκεκριμένη σημασία κάποιων λέξεων δείτε και στο μικρό γλωσσάρι για το 1821.

‘Ενα κείμενο του Π. Κονδύλη για τη γλώσσα

‘Ενα κείμενο του Παναγιώτη Κονδύλη για τη γλώσσα Αναδημοσίευση Το απόσπασμα είναι από το βιβλίο του Παναγιώτη Κονδύλη Η παρακμή του αστικού πολιτισμού, σελ. 194-200. Για τεχνικούς λόγους μετέτρεψα το κείμενο στο μονοτονικό σύστημα, ελπίζω χωρίς σημαντικά λάθη και παροράματα. Για τους λατινικούς όρους δείτε κι εδώ: Λεξικό Λατινικών όρων. Οι επισημάνσεις και οι εικόνες [...]

(IV) Ο τζούρος, η τσούρα κι ο τζουράς

Γνωστός άγνωστος, φίλος  παιδικός, με αφορμή ένα προηγούμενο  σκαρίφημα για το γκούι, έκανε τις επόμενες ευστοχότατες και χρησιμότατες παρατηρήσεις: Υπήρχε, βεβαίως, και η πρόταση “κυνηγιούμαστε ;” Η απόλυτη ελευθερία, δηλαδή, χωρίς φραγμούς (ούτε φράχτες …). Οι παραλλαγές “ψηλός – μούμουλος” (ή, καλύτερα, “μούμουλους”, σα λατινική λέξη…) “Μιαμίσιος”, κυρίως, ο μάχιμος βόλος (πολλές φορές γινόταν και [...]

«Μέγα Λεξικόν της Ελληνικής Γλώσσης Liddell – Scott – Jones»: on line

Μετά το  Λεξικό Σούδα ή Σουίδα και το 15τομο του Δημητράκου, βρέθηκε, επιτέλους, άλλο ένα από τα σπουδαία Λεξικά που χαλβαδιάζαμε από τα φοιτητικά μας χρόνια, πλην όμως δεν αξιωθήκαμε να τα αγοράσουμε ποτέ. Κι αν συνεχίσουν έτσι οι μουστερήδες που κάνουν κουμάντο, δε μας βλέπω να αγοράζουμε ούτε εφημερίδα. Πριν συνεχίσω, λοιπόν, τις ατέρμονες [...]

To Λεξικό Σούδα ή Σουίδα σε μορφή pdf

Πάντα με συγκινούν παρόμοια ευρήματα, βρήκα το λεξικό και ονλάιν εδώ: Suda On Line: Byzantine Lexicography. Σούδα ή Σουίδα είναι ένα από τα σημαντικότερα ελληνικά λεξικά ή εγκυκλοπαίδειες το οποίο γράφτηκε τον 10ο αιώνα. Πιθανόν Σούδας ή Σουίδας να είναι το όνομα του συντάκτη του. Περιέχει 30,000 λήμματα, πολλά από τα οποία περιέχουν στοιχεία από [...]

(III) Αναζητώντας τις λέξεις: ούτε γκούι, ούτε γραμμή

Το γκούι ήταν ένα αρκετά γνωστό και διαδεδομένο παιχνίδι, γνωστό και ως λακουβίτσα. Παιζόταν με βόλους. Θα αναφερθώ παρακάτω σε μερικές λέξεις και φράσεις που έχουν σχέση με αυτό, όπως τις άκουγα και τις έλεγα όταν ήμουν πιτσιρίκος. Το γκούι, λοιπόν,  ήταν μια τρύπα στο χώμα, την οποία άνοιγαν συνήθως με σκληρό τακούνι σε κατάλληλο [...]

(ΙΙ)Αναζητώντας τις λέξεις: ρώγες, ρόγες και μανάρια

Σε προηγούμενο ιστογράφημα είχα ασχοληθεί με τις λέξεις γκιζέρι, σουρβάλα και έντισμα. Θα συνεχίσω με μερικές  ακόμα: ρόγα, ρώγα και ντάιμα. Οι λέξεις δε συνιστούν ακόμα κάποιου είδους ενότητα, νοηματική, ετυμολογική ή άλλη και επίσης δεν αναφέρομαι στην ετυμολογία όλων των λέξεων. Επέλεξα γι’ αυτό το λόγο τη μορφή του συνεχούς κειμένου. Συναντούμε αρκετές φορές [...]

(Ι)Αναζητώντας τις λέξεις: γκεζερώ, σουρβάλα, έντισμα

Πριν  το ιστολόγιο συμπληρώσει ένα χρόνο ιντερνετικής ζωής, η μονομελής συντακτική του επιτροπή αποφάσισε να κάνει 360 μοίρες στροφή στην πoιότητα, να γυρίσει δηλαδή εκεί που ξεκίνησε: στη συγγραφή. Ως ζωντανός και ευαίσθητος οργανισμός  που θέλει να είναι, το μπλόγκ προσπαθεί να μαθαίνει και  να εξελίσσεται. Μια κάποια αστάθεια ή κυκλοθυμικότητα είναι νομίζω κατανοητή… Ο [...]