Γιούλος είμαι, σε γελώ… και τα δίχτυα σου χαλώ!

Γιούλος είμαι, σε γελώ… και τα δίχτυα σου χαλώ! Και τα μισά να είναι αλήθεια από όσα εκτοξεύουν το τελευταίο διάστημα ο ένας στον άλλο τα πουλέν της μεταπολιτευτικής παράγκας, αβίαστα μπορούμε να συμπεράνουμε ότι έχουμε να κάνουμε με συμμορίες που λυμαίνονταν το δημόσιο βίο. Οι έντιμοι άνθρωποι, βεβαίως, δεν έλειψαν και δεν λείπουν από τα κόμματα εξουσίας, ωστόσο, [...]

Τα λεξοσύννεφα των πολιτικών [Γ.Παπανδρέου, Α.Σαμαράς, Α.Παπαρήγα]

Τα λεξοσύννεφα των πολιτικών [Α.Παπανδρέου, Α.Σαμαράς, Α.Παπαρήγα] Γράφει ο Χατζηπετρής Βρήκαμε παπά, ας θάψουμε πέντε έξι. To επόμενο λεξοσύννεφο ή συννεφόλεξο (καλύτερο μου φαίνεται το πρώτο) το έφτιαξα με 10.000 λέξεις που είπε  και έγραψε (;) ο κ. Σαμαράς, το ερωτηματικό ισχύει, στον ένα ή τον άλλο βαθμό,  και για τους υπόλοιπους. Βρήκα τις λέξεις [...]

Τι προβλέπει το αναλυτικό πρόγραμμα για τη διδασκαλία της γλώσσας στο Δημοτικό, το Γυμνάσιο και το Λύκειο

Τι προβλέπει το αναλυτικό πρόγραμμα για τη διδασκαλία της γλώσσας στο Δημοτικό, το Γυμνάσιο και το Λύκειο Aναδημοσιεύουμε παρακάτω μερικά αποσπάσματα από το Διαθεματικό Ενιαίο Πλαίσιο Σπουδών για τη γλώσσα στο Δημοτικό Σχολείο, γιατί  θεωρούμε τη μελέτη των  επίσημων αναλυτικών προγραμμάτων ως ελάχιστη προϋπόθεσή για μια σοβαρή και γόνιμη συζήτηση για τη γλώσσα και τη διδασκαλία της, [...]

Η νέα Γραμματική Ε’ και ΣΤ’ Δημοτικού που δεν έφτασε στα σχολεία (pdf)

Δείτε σχετικά στη νέα μας σελίδα ΕΔΩ    

Εμμανουήλ Ροΐδης:Επιστολή Δεύτερη, Αγρίνι 10 Μαΐου 1866(Ι)

Και η επόμενη επιστολή είναι  γραμμένη από τον Εμμανουήλ Ροΐδη και αποτελεί   μέρος της απάντησης του συγγραφέα προς τους επικριτές του. Βρίσκεται ως παράθεμα σε αρκετές εκδόσεις του βιβλίου  του Πάπισσα Ιωάννα. Οι επιστολές στο σύνολό τους, μαζί με την απάντηση στην Ιερά Σύνοδο, αποτελούν καθαυτές μια οξυδερκή και εμπνευσμένη πραγματεία γύρω από το ζήτημα [...]

Θέαμα ἔθνους χρεωκοποῦντος ἄνευ πολέμου

Ένα μικρό απόσπασμα, σχεδόν προφητικό, που έγραψε ο σπουδαίος  Εμμανουήλ Ροΐδης στο τελευταίο τεύχος του περιοδικού Ασμοδαίος:   “Τὸ δὲ ὄντως λυπηρὸν εἶναι ὅτι καθυποτασσόμενοι εἰς πᾶσαν ταπείνωσιν καὶ κακουχίαν, στέργοντες να μένωμεν ἄοπλοι καὶ εἰς πᾶσαν ὕβρινἐκτιθέμενοι, πάλιν δεν κατορθοῦμεν να πληρώνωμεν ὁλοσχερῶς τὰ κατ᾿ἔτος ἐξογούμενα ἡμῶν λύτρα, ἀναγκαζόμενοι να δανειζώμεθα ἀκαταπαύστως, καὶ ἴσως μετ᾿ οὐ πολὺ να [...]

Ο σαλπιγκτής έχει συνάγχην, πολλάς μυίας έχομεν το θέρος…

Του καθηγητή Χρίστου Τσολάκη Αναδημοσίευση* Α. Από τον αγώνα του λόγου 1. Το γλωσσικό ζήτημα και τα σχολικά αναγνωστικά Φίλες και φίλοι, το γλωσσικό μας σήμερα ριζώνει στο γλωσσικό μας χθες. Οι λόγι­οι των ελληνιστικών χρόνων, θαμπωμένοι από την ωριμότητα και ωραιότητα του αττικού λόγου, στράφηκαν προς τα εκεί και δεν καλλιέργησαν το δικό τους [...]

Μικρό γλωσσάρι για το 1821*

Μικρό γλωσσάρι για το 1821* A αγάς, ο (τουρκ. aga): άρχοντας, προεστός, πλούσιος αγιαλετέ, το (τουρκ. eyalet): διοικητικό τμήμα αγιάννης, ο (αραβ. ayan): διοικητής, ηγεμόνας αγιοκέρι, το: κερί της μέλισσας για τις εκκλησίες αλά-μπέης, αλαή-μπέης, ο (τουρκ. alay bey): ταγματάρχης χωροφυλακής αλατζάς, ο (τουρκ. alaca): χοντρό και ευτελές βαμβακερό πολύχρωμο ύφασμα αλτινούκι, το (τουρκ. altin [...]

Φόροι και δασμοί στα εισερχόμενα και εξερχόμενα εις την Ελληνικήν επικράτειαν (έγγραφο του 1823)

Για τη συγκεκριμένη σημασία κάποιων λέξεων δείτε και στο μικρό γλωσσάρι για το 1821.

(IV) Ο τζούρος, η τσούρα κι ο τζουράς

Γνωστός άγνωστος, φίλος  παιδικός, με αφορμή ένα προηγούμενο  σκαρίφημα για το γκούι, έκανε τις επόμενες ευστοχότατες και χρησιμότατες παρατηρήσεις: Υπήρχε, βεβαίως, και η πρόταση “κυνηγιούμαστε ;” Η απόλυτη ελευθερία, δηλαδή, χωρίς φραγμούς (ούτε φράχτες …). Οι παραλλαγές “ψηλός – μούμουλος” (ή, καλύτερα, “μούμουλους”, σα λατινική λέξη…) “Μιαμίσιος”, κυρίως, ο μάχιμος βόλος (πολλές φορές γινόταν και [...]

«Μέγα Λεξικόν της Ελληνικής Γλώσσης Liddell – Scott – Jones»: on line

Μετά το  Λεξικό Σούδα ή Σουίδα και το 15τομο του Δημητράκου, βρέθηκε, επιτέλους, άλλο ένα από τα σπουδαία Λεξικά που χαλβαδιάζαμε από τα φοιτητικά μας χρόνια, πλην όμως δεν αξιωθήκαμε να τα αγοράσουμε ποτέ. Κι αν συνεχίσουν έτσι οι μουστερήδες που κάνουν κουμάντο, δε μας βλέπω να αγοράζουμε ούτε εφημερίδα. Πριν συνεχίσω, λοιπόν, τις ατέρμονες [...]

To Λεξικό Σούδα ή Σουίδα σε μορφή pdf

Πάντα με συγκινούν παρόμοια ευρήματα, βρήκα το λεξικό και ονλάιν εδώ: Suda On Line: Byzantine Lexicography. Σούδα ή Σουίδα είναι ένα από τα σημαντικότερα ελληνικά λεξικά ή εγκυκλοπαίδειες το οποίο γράφτηκε τον 10ο αιώνα. Πιθανόν Σούδας ή Σουίδας να είναι το όνομα του συντάκτη του. Περιέχει 30,000 λήμματα, πολλά από τα οποία περιέχουν στοιχεία από [...]

(III) Αναζητώντας τις λέξεις: ούτε γκούι, ούτε γραμμή

Το γκούι ήταν ένα αρκετά γνωστό και διαδεδομένο παιχνίδι, γνωστό και ως λακουβίτσα. Παιζόταν με βόλους. Θα αναφερθώ παρακάτω σε μερικές λέξεις και φράσεις που έχουν σχέση με αυτό, όπως τις άκουγα και τις έλεγα όταν ήμουν πιτσιρίκος. Το γκούι, λοιπόν,  ήταν μια τρύπα στο χώμα, την οποία άνοιγαν συνήθως με σκληρό τακούνι σε κατάλληλο [...]

(ΙΙ)Αναζητώντας τις λέξεις: ρώγες, ρόγες και μανάρια

Σε προηγούμενο ιστογράφημα είχα ασχοληθεί με τις λέξεις γκιζέρι, σουρβάλα και έντισμα. Θα συνεχίσω με μερικές  ακόμα: ρόγα, ρώγα και ντάιμα. Οι λέξεις δε συνιστούν ακόμα κάποιου είδους ενότητα, νοηματική, ετυμολογική ή άλλη και επίσης δεν αναφέρομαι στην ετυμολογία όλων των λέξεων. Επέλεξα γι’ αυτό το λόγο τη μορφή του συνεχούς κειμένου. Συναντούμε αρκετές φορές [...]

(Ι)Αναζητώντας τις λέξεις: γκεζερώ, σουρβάλα, έντισμα

Πριν  το ιστολόγιο συμπληρώσει ένα χρόνο ιντερνετικής ζωής, η μονομελής συντακτική του επιτροπή αποφάσισε να κάνει 360 μοίρες στροφή στην πoιότητα, να γυρίσει δηλαδή εκεί που ξεκίνησε: στη συγγραφή. Ως ζωντανός και ευαίσθητος οργανισμός  που θέλει να είναι, το μπλόγκ προσπαθεί να μαθαίνει και  να εξελίσσεται. Μια κάποια αστάθεια ή κυκλοθυμικότητα είναι νομίζω κατανοητή… Ο [...]