Ερανιστής

Κείμενα, άρθρα και ροές επιλεγμένων ειδήσεων

Tag Archives: Γλωσσικά

Εμμανουήλ Ροΐδης: Η Πολιτική εν Ελλάδι ρητορεία

Εμμανουήλ Ροΐδης: Η Πολιτική εν Ελλάδι ρητορεία.

Εν ενί λό­γω, όπως όλοι οι Εσκιμώοι αλιείς, όλοι οι Άραβες ιππείς και όλοι οι αρχαίοι Πάρθοι τοξόται, ούτως και όλοι οι σημερι­νοί Έλληνες είναι πολιτευταί, όλοι ψηφοθήραι, όλοι κομματάρχαι και εκ τούτου κάπως ρήτορες εξ ανάγκης!

Γράφει ο Ερανιστής

Εδώ και ενάμιση αιώνα  περίπου, στην πολιτική πανίδα της χώρας ενδημεί ένα σπάνιο  είδος ανθρώπου που μπορεί να κάνει απίθανα πράγματα:

Είναι σε θέση, μεταξύ άλλων,  να μεταβάλλει  τους αχυρώνας εις δημοτικά σχολεία, τα χωράφια εις οικόπε­δα, τους ακτήμονας εις κτηματίας, τους χρηστούς υπαλλήλους εις παυσανίας, τούς βλαχοδημάρχους εις ιππότας του Σωτήρος, τους δικαστάς εις αδικητάς και τους ξυλοσχίστας εις καθηγητάς. 

Το δυσεύρετο αυτό ιθαγενές είδος  είναι ο Έλληνας βουλευτής, όπως τον περιγράφει ο μεγάλος Εμμανουήλ Ροΐδης σε ένα ξεχασμένο κείμενο του με τίτλο Η Πολιτική εν Ελλάδι  ρητορεία.

Ολόκληρο: Εμμανουήλ Ροΐδης: Η Πολιτική εν Ελλάδι ρητορεία.

Ο Τζίμης Πανούσης διαβάζει τα απομνημονεύματα του Μακρυγιάννη (Ι)

Ο Τζίμης Πανούσης διαβάζει τα απομνημονεύματα του Μακρυγιάννη (Ι).

Ελληνική Νομαρχία, Ανωνύμου του Έλληνος

Ελληνική Νομαρχία, Ανωνύμου του Έλληνος.

Ο νθρωποι, ς π τ πλεστον, εχαριστονται περισσότερον

ν κούωσι πράγματα δεαστικά, παρ ληθ…[...]“

Γράφει ο Ερανιστής

Θα συνεχίσουμε σήμερα τα δύο προηγούμενα σημειώματα για το ιδεολογικό και πνευματικό κλίμα της προεπαναστατικής Ελλάδας με μια αναφορά στον Ανώνυμο πατριώτη που συνέγραψε την Ελληνική Νομαρχία. Ο συγγραφέας της Νομαρχίας αφιερώνει το βιβλίο του στον ήρωα Ρήγα Βελεστινλή, το όνομα του οποίου συναριθμούται ες τν κατάλογον τν παμεινώντων, Λεωνίδων, Θεμιστοκλέων, κα Θρασυβούλων.

ΕΙΣ ΤΟΝ ΤΥΜΒΟΝ
το μεγάλου κα ειμνήτου λληνος
ΡΗΓΑ

το πρ τς σωτηρίας τς λλάδος σφαγιασθέντος,
χάριν εγνωμοσύνης  συγγραφες τ
πονημάτιον τόδε ς δρον νατίθησι.

Η συνέχεια εδώ: Ελληνική Νομαρχία, Ανωνύμου του Έλληνος.



Γιούλος είμαι, σε γελώ… και τα δίχτυα σου χαλώ!

Γιούλος είμαι, σε γελώ… και τα δίχτυα σου χαλώ!

Και τα μισά να είναι αλήθεια από όσα εκτοξεύουν το τελευταίο διάστημα ο ένας στον άλλο τα πουλέν της μεταπολιτευτικής παράγκας, αβίαστα μπορούμε να συμπεράνουμε ότι έχουμε να κάνουμε με συμμορίες που λυμαίνονταν το δημόσιο βίο. Οι έντιμοι άνθρωποι, βεβαίως, δεν έλειψαν και δεν λείπουν από τα κόμματα εξουσίας, ωστόσο, αν κρίνουμε από τα αποτελέσματα, η κυρίαρχη λειτουργία  εντός των κομμάτων ήταν η συναλλαγή.

Φωτό: Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης (Σκιάθος 4 Μαρτίου 1851 - Σκιάθος 3 Ιανουαρίου 1911)

Φωτό: Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης (Σκιάθος 4 Μαρτίου 1851 - Σκιάθος 3 Ιανουαρίου 1911)

[...]

Ο γηραιός και περήφανος ναύτης  είχε εξαπατηθεί ήδη από τον Μανόλη τον Πολύχρονο και τον Γεροντιάδη, οι οποίοι, αν και τους έδωκε την ψήφο, αγνόησαν παντελώς το αίτημά του για ναυτική σύνταξη.

Ο Λάμπρος ο Βατούλας επισκέπτεται το ναυτικό στο σπίτι του:

“Εν τω μεταξύ ο Λάμπρος μετά των δύο συντρόφων του ανέβησαν εις του γέροντος πορθμέως μπαρμπα-Διοματάρη, εις καλύβην ανώγεων μετά μικρού σοφά, όπου εύρον τον γηραιόν ναυτικόν καθήμενον, αν και ήτο θέρος ήδη, παρά την εστίαν, καπνίζοντα ελεεινόν καπνόν με την πίπαν του και θερμαίνοντα τας δύο κνήμας, ων η μία είχε παγώσει προ ετών εις τον Δούναβιν και ερεθιζομένη από καιρού εις καιρόν τον καθίστα ανίκανον προς εργασίαν.

Ολόκληρο υπάρχει εδώ.

Τα λεξοσύννεφα των πολιτικών [Γ.Παπανδρέου, Α.Σαμαράς, Α.Παπαρήγα]

Τα λεξοσύννεφα των πολιτικών [Α.Παπανδρέου, Α.Σαμαράς, Α.Παπαρήγα]

Γράφει ο Χατζηπετρής

Βρήκαμε παπά, ας θάψουμε πέντε έξι. To επόμενο λεξοσύννεφο ή συννεφόλεξο (καλύτερο μου φαίνεται το πρώτο) το έφτιαξα με 10.000 λέξεις που είπε  και έγραψε (;) ο κ. Σαμαράς, το ερωτηματικό ισχύει, στον ένα ή τον άλλο βαθμό,  και για τους υπόλοιπους. Βρήκα τις λέξεις στη σελίδα της Νέας Δημοκρατίας: πρόκειται για μια ομιλία  του Προέδρου της Ν.Δ. κ. Αντώνη Σαμαρά στο ΙΔΚΚ με θέμα «Κοινωνική Οικονομία της Αγοράς» και για τις τελευταίες προεκλογικές ομιλίες του ανδρός στο Βόλο, την Τρίπολη και τη Δυτική Μακεδονία. Πρόσθεσα λίγες σειρές ακόμα, σκόρπιες από τη ίδια σελίδα, για να συμπληρωθεί ικανός αριθμός.
Επέλεξα ομιλίες του τελευταίου μήνα, όχι όμως συνεντεύξεις, προκειμένου να αποφύγω το ξεσκαρτάρισμα των ερωτήσεων που έκαναν οι δημοσιογράφοι. Το σχετικό πρόγραμμα εντοπίζει τις λέξεις που εμφανίζονται συχνότερα και ανάλογα ρυθμίζει το μέγεθος των γραμμάτων. Βγήκε η παρακάτω εικόνα: Ανάγνωση του υπολοίπου άρθρου

Τι προβλέπει το αναλυτικό πρόγραμμα για τη διδασκαλία της γλώσσας στο Δημοτικό, το Γυμνάσιο και το Λύκειο

Τι προβλέπει το αναλυτικό πρόγραμμα για τη διδασκαλία της γλώσσας στο Δημοτικό, το Γυμνάσιο και το Λύκειο

Μπορείτε να κατεβάσετε: όλα τα βιβλία του Δημοτικού σχολείου σε pdf (κλικ στην εικόνα)

Μπορείτε να κατεβάσετε: όλα τα βιβλία του Δημοτικού σχολείου σε pdf (κλικ στην εικόνα)

Aναδημοσιεύουμε παρακάτω μερικά αποσπάσματα από το Διαθεματικό Ενιαίο Πλαίσιο Σπουδών για τη γλώσσα στο Δημοτικό Σχολείο, γιατί  θεωρούμε τη μελέτη των  επίσημων αναλυτικών προγραμμάτων ως ελάχιστη προϋπόθεσή για μια σοβαρή και γόνιμη συζήτηση για τη γλώσσα και τη διδασκαλία της, είτε “διαφωνούμε”, είτε “συμφωνούμε”, είτε στεκόμαστε κριτικά απέναντι στην προσέγγιση που περιγράφεται. Μπορείτε ακόμη να δείτε τι συμβαίνει με τις υπόλοιπες βαθμίδες:

 

ΠΠΣ – ΑΠΣ Ελληνικής γλώσσας για το Δημοτικό Ανάγνωση του υπολοίπου άρθρου

Η νέα Γραμματική Ε’ και ΣΤ’ Δημοτικού που δεν έφτασε στα σχολεία (pdf)

Δείτε σχετικά στη νέα μας σελίδα ΕΔΩ

 

 


Θέαμα ἔθνους χρεωκοποῦντος ἄνευ πολέμου

Ένα μικρό απόσπασμα, σχεδόν προφητικό, που έγραψε ο σπουδαίος  Εμμανουήλ Ροΐδης στο τελευταίο τεύχος του περιοδικού Ασμοδαίος:

 

“Τὸ δὲ ὄντως λυπηρὸν εἶναι ὅτι καθυποτασσόμενοι εἰς πᾶσαν ταπείνωσιν καὶ κακουχίαν, στέργοντες να μένωμεν ἄοπλοι καὶ εἰς πᾶσαν ὕβρινἐκτιθέμενοι, πάλιν δεν κατορθοῦμεν να πληρώνωμεν ὁλοσχερῶς τὰ κατ᾿ἔτος ἐξογούμενα ἡμῶν λύτρα, ἀναγκαζόμενοι να δανειζώμεθα ἀκαταπαύστως, καὶ ἴσως μετ᾿ οὐ πολὺ να παραστήσωμεν τὸ πρωτοφανὲς ἐν τῇ ἱστορίᾳ θέαμα ἔθνους χρεωκοποῦντος ἄνευ παρασκευῶν, ἄνευ πολέμου,ἄνευ ἐπαναστάσεως ἢ ἄλλης τινὸς ἐκ τῶν μέχρι τοῦδε γνωστῶν προφάσεων χρεωκοπίας. Τοῦτο πάντες βλέπομεν, ἡ δὲ ἐπιστήμη τὸκηρύττει διὰ τοῦ στόματος τοῦ κ. Σούτσου, ὑποδεικνύοντος τὰς οἰκονομίας ὡς τὴν μόνην σωτηρίας ὁδόν.

 

Αφίσα της εποχής.

“Πρὸς ταύτην ὅμως οὐδεὶς πολιτευόμενος τολμᾷ να τραπῇ, Ανάγνωση του υπολοίπου άρθρου

Ο σαλπιγκτής έχει συνάγχην, πολλάς μυίας έχομεν το θέρος…

Του καθηγητή Χρίστου Τσολάκη

Αναδημοσίευση*

Α. Από τον αγώνα του λόγου

1. Το γλωσσικό ζήτημα και τα σχολικά αναγνωστικά

Φίλες και φίλοι,

το γλωσσικό μας σήμερα ριζώνει στο γλωσσικό μας χθες. Οι λόγι­οι των ελληνιστικών χρόνων, θαμπωμένοι από την ωριμότητα και ωραιότητα του αττικού λόγου, στράφηκαν προς τα εκεί και δεν καλλιέργησαν το δικό τους γλωσσικό θησαυρό. Γύρισαν στα περα­σμένα γλωσσικά σχήματα με αποτέλεσμα να απολέσουν το γλωσ­σικό τους εγώ και, κατά συνέπεια, να αλλοτριωθούν όχι μόνο γλωσσικά αλλά και πνευματικά. Τον ίδιο καιρό ο ελληνικός λαός διαμόρφωνε και βίωνε τη δική του γλωσσική πραγματικότητα, η οποία ολοένα και εξελισσόταν ακολουθώντας τους δικούς της νό­μους. Πρόκειται για τη γλώσσα της Αγίας Γραφής, τη ζωντανή λαλιά που μας έφερε τα δημοτικά τραγούδια, τα παραμύθια, τους μύθους, τους θρύλους, τις παραδόσεις και όλα τα άλλα λαϊκά αρι­στουργήματα. Δημιουργήθηκε έτσι μία τεχνητή διγλωσσία: από ε­δώ ο λογιοτατισμός, από εκεί ο δημοτικισμός.

 

"Χυδαιοφωνίες" ήταν, σύμφωνα με τους καθαρευουσιάνους, τα ..μπιζέλια, η πιπεριά, ο τζίτζικας,...

Ο λογιοτατισμός, ωστόσο, νίκησε τέσσερες λαμπρές νίκες: επι­κράτησε στον γραπτό λόγο, εξέτρεψε τη γλωσσική διδασκαλία από τη φυσική της κοίτη, επειδή επέβαλε τη μεθοδολογία με την οποία προσεγγίζουμε τις «νεκρές γλώσσες», παγιδεύοντας έτσι τη μεθο­δολογία με την οποία καλλιεργούμε τις ζωντανές- πολέμησε κάθε γλωσσοεκπαιδευτική μεταρρύθμιση- αποξένωσε το ελληνικό σχο­λείο, και το ελληνόπουλο, από τον γλωσσικό και τον πολιτιστικό θησαυρό του νέου ελληνισμού. Κάθε προσπάθεια για εκσυγχρονι­σμό έπεφτε στο κενό.

Κι όμως, το έθνος ζητούσε γλωσσική και γενικότερα εκπαιδευτική μεταρρύθμιση από τον 19ο αιώνα ακόμη: 1) Το 1870 ο Αντ. Φατσέας γράφει:

«Εις λεξίδια κενά νοήματος, εις το δέρμα της Αρχαίας Ελλάδος εθυσιάσθη η ελληνική εκπαίδευσις». Ανάγνωση του υπολοίπου άρθρου

Μικρό γλωσσάρι για το 1821*

Μικρό γλωσσάρι για το 1821*

A

αγάς, ο (τουρκ. aga): άρχοντας, προεστός, πλούσιος

αγιαλετέ, το (τουρκ. eyalet): διοικητικό τμήμα

αγιάννης, ο (αραβ. ayan): διοικητής, ηγεμόνας

αγιοκέρι, το: κερί της μέλισσας για τις εκκλησίες

αλά-μπέης, αλαή-μπέης, ο (τουρκ. alay bey): ταγματάρχης χωροφυλακής

αλατζάς, ο (τουρκ. alaca): χοντρό και ευτελές βαμβακερό πολύχρωμο ύφασμα

αλτινούκι, το (τουρκ. altin = χρυσός): είδος υφάσματος ανώτερης ποιότητας

αμπτέστι, το (τουρκ. aptest): καθαρμός του σώματος πριν από τη μουσουλμανική προσευχή

αποδεκάτωσις, η: είσπραξη του φόρου της δεκάτης, του δέκατου του εισοδήματος

αραμπάς, ο (τουρκ. araba): κάρο

αρμάδα, η (ίταλ. armata): στόλος πολεμικός

αρμαμέντο, το (μεσν. άπο το λατιν. armamentum): πολεμικό πλοίο

αρτιλλερία, η (ίταλ. artiglieria): πυροβολικό

αρτιλλιέρος, ο (ίταλ. artigliere): πυροβολητής

ασκέρι, το (τουρκ. asker): σώμα στρατού, τακτικού ή άτακτου

άσπρα, τα: τα χρήματα

ασταρικό, αστάρι, το (τουρκ. astar): φόδρα

B

βακούφι, το (τουρκ. vakif): ιδιοκτησία ιερού ιδρύματος

βαλής, ο (τουρκ. vali): γενικός διοικητής νομού

βαλιδέ, η (τουρκ. valide): μητέρα του σουλτάνου Ανάγνωση του υπολοίπου άρθρου

Φόροι και δασμοί στα εισερχόμενα και εξερχόμενα εις την Ελληνικήν επικράτειαν (έγγραφο του 1823)

Για τη συγκεκριμένη σημασία κάποιων λέξεων δείτε και στο μικρό γλωσσάρι για το 1821.

Πηγή: Ανθολόγιο-Αρχεία Ελληνικής Παλιγγενεσίας, έκδοση της Βουλής των Ελλήνων, επιμέλεια Ε.Κορομηλά-Γ.Κόκκινος, Αθήνα 2002, σελ. 179,180,181.

Ανάγνωση του υπολοίπου άρθρου

(IV) Ο τζούρος, η τσούρα κι ο τζουράς


Bookmark and Share

Κατοστάρικο του 1967 με τον Αριστοτέλη.

Γνωστός άγνωστος, φίλος  παιδικός, με αφορμή ένα προηγούμενο  σκαρίφημα για το γκούι, έκανε τις επόμενες ευστοχότατες και χρησιμότατες παρατηρήσεις:

Υπήρχε, βεβαίως, και η πρόταση “κυνηγιούμαστε ;” Η απόλυτη ελευθερία, δηλαδή, χωρίς φραγμούς (ούτε φράχτες …). Οι παραλλαγές “ψηλός – μούμουλος” (ή, καλύτερα, “μούμουλους”, σα λατινική λέξη…) “Μιαμίσιος”, κυρίως, ο μάχιμος βόλος (πολλές φορές γινόταν και συμφωνία με τι βόλους θα γίνει το παιχνίδι). “Ταλιαρίσιος” και “δεκαρίσιος” είχαν διακοσμητική και συλλεκτική λειτουργία. Υπήρχε και “εικοσαρίσιος”, βόλος – τέρας. Ανάγνωση του υπολοίπου άρθρου

«Μέγα Λεξικόν της Ελληνικής Γλώσσης Liddell – Scott – Jones»: on line

.

Μετά το  Λεξικό Σούδα ή Σουίδα και το 15τομο του Δημητράκου, βρέθηκε, επιτέλους, άλλο ένα από τα σπουδαία Λεξικά που χαλβαδιάζαμε από τα φοιτητικά μας χρόνια, πλην όμως δεν αξιωθήκαμε να τα αγοράσουμε ποτέ. Κι αν συνεχίσουν έτσι οι μουστερήδες που κάνουν κουμάντο, δε μας βλέπω να αγοράζουμε ούτε εφημερίδα. Πριν συνεχίσω, λοιπόν, τις ατέρμονες γλωσσολογικές αναζητήσεις, λέω να αρματωθώ λιγάκι… Το Λεξικό το ανέβασε, προς τιμήν του, ο εκδοτικός οίκος Ελληνικά Γράμματα.  Θα χρειαστεί να δώσετε κωδικό κι ένα μέιλ για να εγγραφείτε.

Σκαναρισμένες σελίδες από το ίδιο Λεξικό μπορείτε να βρείτε ΕΔΩ.

To «ΜΕΓΑ ΛΕΞΙΚΟΝ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΗΣ Liddell – Scott – Jones» συντάχθηκε από τους Henry George Liddell και Robert Scott. Η πρώτη έκδοση έγινε το 1843 και τυπώθηκε από τον οίκο Oxford University Press. Ανάγνωση του υπολοίπου άρθρου

To Λεξικό Σούδα ή Σουίδα σε μορφή pdf

Πάντα με συγκινούν παρόμοια ευρήματα, βρήκα το λεξικό και ονλάιν εδώ: Suda On Line: Byzantine Lexicography.

Κλικ στην εικόνα, αν θέλετε να το κατεβάσετε σε pdf

Σούδα ή Σουίδα είναι ένα από τα σημαντικότερα ελληνικά λεξικά ή εγκυκλοπαίδειες το οποίο γράφτηκε τον 10ο αιώνα. Πιθανόν Σούδας ή Σουίδας να είναι το όνομα του συντάκτη του. Περιέχει 30,000 λήμματα, πολλά από τα οποία περιέχουν στοιχεία από πηγές που διαφορετικά θα είχαν χαθεί στον καιρό μας. Το λεξικό του είναι ένα από τα πολυτιμότερα έγγραφα για την ελληνική φιλολογία, την γραμματική, και τη λογοτεχνική ιστορία.

Τίποτα δεν είναι γνωστό για τον ίδιο τον Σουίδα εκτός από το ότι έζησε στα μέσα του 10ου αιώνα, προφανώς στην Κωνσταντινούπολη, και ότι ήταν πιθανώς ένα εκκλησιαστικό πρόσωπο που αφιερώθηκε στις λογοτεχνικές μελέτες. Νεότερες θεωρίες αναφέρουν ότι πιθανόν να μην είναι το όνομα του συντάκτη αλλά ότι πρόκειται για συλλογικό έργο και η λέξη προέρχεται από λατινική λέξη που σημαίνει “φρούριο” και χρησιμοποιήθηκε για να περιγράψει τον σκοπό του έργου, την περιφρούρηση της γνώσης. Χρησιμοποιεί υλικό από την κλασσική περίοδο ως τους χρόνους του ενώ μια μακριά σειρά μετεγενέστερων συγγραφέων όπως ο Ευστάθιος Θεσσαλονίκης, αναφέρονται σε αυτόν. Τα σημεία στα οποία γίνεται αναφορά στον Μιχαήλ Ψελλό θεωρούνται μετεγενέστερες προσθήκες. Ανάγνωση του υπολοίπου άρθρου

(III) Αναζητώντας τις λέξεις: ούτε γκούι, ούτε γραμμή


Bookmark and Share

Ο λουμάς ήταν στρωμένη μπίλια, δουλεμένη, δε γλιστρούσε, ήταν μπίλια που έδινε καλό χέρι. Ο λουμάς ήταν συνήθως εισαγόμενος, μακαρονάς, αν είχε χρωματιστές ταινίες, μονόχρωμος ή κοκαλένιος. Πολλές ευρωπαϊκές μπίλιες κυκλοφορούσαν τα καλοκαίρια, τις έφερναν ως δώρο οι ομογενείς. Πρόσφατα με έκπληξη διαπίστωσα ότι θυμόμουν αρκετά κομμάτια, αν και έχουν περάσει πάνω από δυο δεκαετίες…

Το γκούι ήταν ένα αρκετά γνωστό και διαδεδομένο παιχνίδι, γνωστό και ως λακουβίτσα. Παιζόταν με βόλους. Θα αναφερθώ παρακάτω σε μερικές λέξεις και φράσεις που έχουν σχέση με αυτό, όπως τις άκουγα και τις έλεγα όταν ήμουν πιτσιρίκος.

Το γκούι, λοιπόν,  ήταν μια τρύπα στο χώμα, την οποία άνοιγαν συνήθως με σκληρό τακούνι σε κατάλληλο έδαφος. Σε πολλές γειτονιές θυμάμαι ότι υπήρχε μόνιμο γκούι, κάτι  ανάλογο με την ποδοσφαιρική έδρα. Υπήρχε και …φωτιζόμενο , κοντά σε κολόνα της ΔΕΗ.

Γκαρντέζος ονομάζονταν το ακαριαίο δυνατό χτύπημα στο κέντρο της μπίλιας. Αν ο γκαρντέζος εκτελούνταν άψογα, η μπίλια που κινούνταν έπαιρνε σχεδόν ακριβώς τη θέση της μπίλιας που έδιωχνε, όσο πιο κοντά στο γκούι, τόσο καλύτερα.

Ένα τέτοιο μακρινό και επιδέξιο χτύπημα καθάριζε γρήγορα το παιχνίδι. Το τσουρουφλί, μάλλον από το τσουρουφλίζω μεταφορικά, ήταν επίσης εύστοχο  χτύπημα, αλλά έβρισκε τη μπίλια-στόχο  κάπως στο πλάι και οι τροχιές σχημάτιζαν γωνία.

Για τον γκαρντέζο χρησιμοποιούνταν συνήθως ο λουμάς, η καλύτερη μπίλια του παίχτη, η αγαπημένη του, η πιο πολύτιμη, η γούρικη..Ο λουμάς ήταν στρωμένη μπίλια, δουλεμένη,  δε γλιστρούσε, ήταν  απ’ αυτές που έδιναν καλό χέρι. Ο λουμάς ήταν συνήθως εισαγόμενος, μακαρονάς, αν είχε χρωματιστές ταινίες, μονόχρωμος ή κοκαλένιος. Πολλές ευρωπαϊκές μπίλιες κυκλοφορούσαν τα καλοκαίρια, τις έφερναν ως δώρο οι ομογενείς.  Πρόσφατα με έκπληξη διαπίστωσα ότι θυμόμουν αρκετά κομμάτια, αν και έχουν περάσει πάνω από δυο δεκαετίες… Ανάγνωση του υπολοίπου άρθρου

(ΙΙ)Αναζητώντας τις λέξεις: ρώγες, ρόγες και μανάρια

Θηλή κατασκευασμένη από υλικό λάτεξ, κάτι ανάλογο έμπαινε στα ρακοβύζι, ένα είδος αυτοσχέδιου μπιμπερό με το οποίο τάιζαν αρνάκια και κατσικάκια..

Σε προηγούμενο ιστογράφημα είχα ασχοληθεί με τις λέξεις γκιζέρι, σουρβάλα και έντισμα. Θα συνεχίσω με μερικές  ακόμα: ρόγα, ρώγα και ντάιμα. Οι λέξεις δε συνιστούν ακόμα κάποιου είδους ενότητα, νοηματική, ετυμολογική ή άλλη και επίσης δεν αναφέρομαι στην ετυμολογία όλων των λέξεων. Επέλεξα γι’ αυτό το λόγο τη μορφή του συνεχούς κειμένου.

Λεξικό Μπαμπινιώτη

Συναντούμε αρκετές φορές τη λέξη στο χρονικό του Μορέως:

“αφού την ρόγαν μας κρατείς, εμείς σε προσκυνούμεν (Xρον. Mορ. P 5143).” λογάτορας ο, βλ. ρογάτορας.

«του τόπου το δεμόσιον εξηλειμμένον παντελώς από τους ρογατόρους» (Χρον. Μορ. P 8663). Ανάγνωση του υπολοίπου άρθρου

(Ι)Αναζητώντας τις λέξεις: γκεζερώ, σουρβάλα, έντισμα


Bookmark and Share

Κοπάδι στη Δυτική Μακεδονία, γύρω στα 1960(;)***

Πριν  το ιστολόγιο συμπληρώσει ένα χρόνο ιντερνετικής ζωής, η μονομελής συντακτική του επιτροπή αποφάσισε να κάνει 360 μοίρες στροφή στην πoιότητα, να γυρίσει δηλαδή εκεί που ξεκίνησε: στη συγγραφή.

Ως ζωντανός και ευαίσθητος οργανισμός  που θέλει να είναι, το μπλόγκ προσπαθεί να μαθαίνει και  να εξελίσσεται. Μια κάποια αστάθεια ή κυκλοθυμικότητα είναι νομίζω κατανοητή… Ο φίλος Μ., βιομηχανικός σχεδιαστής από τας Σέρρας, παρατήρησε, και νομίζω ότι έχει δίκιο, ότι  κάποιες φορές οι ρυθμοί είναι «καταιγιστικοί» και τα κείμενα μεγάλα. Εγκαινιάζω λοιπόν τη νέα ετικέτα λεξιλογικά, για το μέγεθος των κειμένων, ωστόσο, διατηρώ τις επιφυλάξεις μου, τα κείμενα γράφονται μάλλον γρήγορα και ακόμα δεν έχω καταφέρει να το ρυθμίσω κάπως. Θα φανεί.

Θα αρχίσω, τυχαία σχεδόν, με  το γκιζέρι, και βεβαίως το ρήμα γκιζιρώ ή γκεζερώ. Ανάγνωση του υπολοίπου άρθρου

Follow

Get every new post delivered to your Inbox.

Join 97 other followers

%d bloggers like this: